Η παγκόσμια ανάγκη σήμερα

Μελετώντας κανείς την ιστορία της ανθρωπότητας διαπιστώνει ότι αυτή πάντοτε χαρακτηριζόταν από την κυκλική εμφάνιση όμοιων ή παρόμοιων καταστάσεων. Ποτέ δεν έλειψαν οι πόλεμοι, οι φυσικές καταστροφές, η άνθιση των τεχνών, των γραμμάτων και του πολιτισμού, ποτέ δεν έπαψε η χαρά να διαδέχεται τη θλίψη, η ελπίδα την απελπισία, η ζωή το θάνατο.
Μετά τους παγκόσμιους πολέμους η ανθρωπότητα, κουρασμένη από τις διαμάχες και αποκαμωμένη από το χαμό εκατομμυρίων ανθρώπων, προσπάθησε ξανά να βρει το δρόμο της προόδου μέσα από τις νέες συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί. Υπήρξε μια έντονη τάση για ομαδικότητα, που ξεκίνησε να υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα και μεγάλοι υπερεθνικοί οργανισμοί άρχισαν να σχηματίζονται σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής, ιδιωτικής, δημόσιας και υπερεθνικής. Εμπορικές εταιρείες που σταδιακά γιγαντώθηκαν, οργανώσεις για την ειρήνη, την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς, φιλανθρωπικοί σύλλογοι, αμυντικές και στρατιωτικές συμμαχίες, διακρατικοί σχηματισμοί ήταν μερικές μόνο από τις εξωτερικεύσεις της ανθρώπινης επιθυμίας να αφήσει πίσω τους πολέμους και τη δυστυχία τους και να αισθανθούν πολίτες ενός πλανήτη που παρά τις όποιες εξωτερικές τους διαφοροποιήσεις, στην ουσία ήταν όλοι το ίδιο βασανισμένο γένος που δεν διέφερε σε τίποτα το ένα μέλος του από το άλλο.
Παρά την ολοένα και αυξανόμενη ομαδοποίηση των ανθρώπων κι ενώ η απέγχθειά τους για τον πόλεμο ήταν δεδομένη, το μεγάλο κακό των ένοπλων συγκρούσεων δεν σταμάτησε σε όλα τα μέρη του κόσμου. Αίμα συνέχισε να χύνεται και ψυχές εξακολουθούν να απενσαρκώνονται γιατί κάποιοι άλλοι το επέλεξαν αντί για αυτές. Η φτώχεια, οι ασθένειες και η δυστυχία δεν έπαψαν να υπάρχουν στον πλανήτη ενώ την ίδια στιγμή στις πιο «ευνοημένες» περιοχές οι άνθρωποι απολάμβαναν τα «καλά» της υπερβολής τους. Οι επιχειρήσεις γιγαντώθηκαν τερατωδώς, οι προνομιούχοι ξεκίνησαν να ζουν μια ζωή χλιδής και υπερβολής και η τάση αυτή πέρασε και στον απλό λαό αν και σε μικρότερο βαθμό λόγω των μικρότερων οικονομικών του δυνατοτήτων. Παρά ταύτα υπήρξε μια σαφής στροφή στην ικανοποίηση απαιτήσεων που ξέφευγαν από τις ισορροπημένες ανάγκες. Το ένα αυτοκίνητο που χρειαζόταν μια οικογένεια για τις μετακινήσεις της έγινε δύο, τρία και τέσσερα, διαρκώς αυξανόμενου κόστους και ο καθένας από εμάς, αποκτώντας κατά πολύ περισσότερους από «δυο χιτώνες» λησμόνησε να δώσει τον ένα από αυτούς σε εκείνους που πραγματικά τον χρειάζονταν. Η υπερεκμετάλλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο έγινε καθημερινή πρακτική και όλοι μαζί, ακόρεστοι από την καταναλωτικότητά τους, στράφηκαν κατά του ίδιου του πλανήτη.
Νέες ασθένειες έκαναν την παρουσία τους, η Πληροφορία γιγαντώθηκε και εξετράπη από την ισορροπία και μαζί με όλα αυτά οι άνθρωποι άλλαξαν. Πόσα δεινά του ανθρώπινου γένους μπορούν να αναφερθούν σε ένα μικρό άρθρο που δεν αποτελεί ιστορική ή κοινωνιολογική μελέτη αλλά ανθρώπινο προβληματισμό;
Η ανθρωπότητα σήμερα αντιμετωπίζει τις συνέπειες των πράξεών της. Ζει σε φοβικές κοινωνίες, σε άρρωστα περιβάλλοντα και παραπέει ανάμεσα στην Πλάνη και τη Θυμική Αυταπάτη που τη διακατέχει. Ανέπτυξε εκρηκτικά τη Νόησή της αλλά αυτή λησμόνησε πως συνοδεύεται από την Πλάνη. Εξέφρασε τις επιθυμίες της, τις διεκδίκησε συχνά κατά τρόπο υπερβολικό αλλά λησμόνησε πως συνοδεύονται από τη Θυμαπάτη. Βιάστηκε να θεοποιήσει την επιστήμη και τη διανόηση ξεχνώντας πως υπάρχουν και άλλα σημαντικότερα πεδία από αυτές. Λάτρεψε ξανά, για μια ακόμη φορά Είδωλα και ας μην το παραδέχεται. Χώρισε εκείνα που όφειλε να ενώσει μέσα από τη Νόηση και δεν αξιοποίησε τα μεγάλα μαθήματα του παρελθόντος, τα οποία απέδωσε σε έλλειψη επιστήμης και τεχνολογίας που διακατείχε τους αρχαίους λαούς.
Η σημερινή παγκόσμια κρίση που σιγά σιγά παρασύρει ολοένα και περισσότερους λαούς είναι μια λογική συνέπεια της ατομικής αλλά και συλλογικής υστερίας του ανθρώπινου γένους προς την ικανοποίηση του κατώτερου εαυτού. Αυτή δεν είναι ένα Κοσμικό Κακό που έρχεται απ΄έξω, είναι μια κερκόπορτα που μόνοι μας ανοίξαμε και μόνοι μας οφείλουμε να κλείσουμε. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι η αποκατάσταση της Οικονομίας αλλά η αποκατάσταση της ορθής επικοινωνίας μεταξύ της Προσωπικότητας και της Ατομικότητας. Πριν κατηγορήσουμε οποιονδήποτε ως «golden boy» είτε αυτός είναι πολιτικός ή ιερωμένος ή μεγαλομέτοχος, θα πρέπει να αναλογιστούμε κατά πόσο εμείς οι ίδιοι, τηρουμένων των αναλογιών, υπήρξαμε golden boys στην καθημερινή μας ζωή.
Παρά την εμφανή δεινή θέση στην οποία έχει περιέλθει η ανθρωπότητα, η ελπίδα δεν χάνεται και η βοήθεια δεν στερείται. Είναι μέσα από αυτή την οικτρή οικονομική κατάσταση και από άλλες που θα επέλθουν που η ανθρωπότητα, κατά ένα ακόμη πιο δυναμικό τρόπο θα ενωθεί και θα κατανοήσει την ενότητα αυτή. Ο κόσμος αργά αργά θα απομακρυνθεί από το χρήμα και τον πλουτισμό και θα κάνει σημαντικότερα ακόμη βήματα στην κατάργηση των κάθε είδους διακρίσεων. Μια συλλογική Μύηση βρίσκεται μπροστά, δεν ήρθε ακόμη η ώρα της αλλά θα έρθει. Μια ακόμη υποφυλή έχει αρχίσει να βλέπει το φως της ζωής εδώ και μερικά χρόνια. Δεν ήρθε η ώρα να αναλάβει τα πράγματα, μιας και βλέπει τον κόσμο μέσα από τα μάτια μικρών παιδιών που δεν μετρούν ούτε μια δεκαετία ακόμη, αλλά θα το κάνει. Δεν περιμένουμε αυτή τη φυλή ως σωτήρες μιας ανθρωπότητας αλλά ως το επόμενο βήμα σε μια αλυσίδα.
Κάθε ημέρα που περνάει, κάθε χρόνος και κάθε αιώνας κάνει την ανάγκη για ανιδιοτελή υπηρεσία ολοένα και μεγαλύτερη. Καμία προσπάθεια δεν περισσεύει, καμία προσφορά δεν είναι περιττή. Ο Άνθρωπος χρειάζεται βοήθεια και είναι στο χέρι του καθενός από εμάς να την προσφέρει, μην περιμένοντας τίποτα για τον ίδιο. Υπάρχουν ομάδες τριγύρω μας που βιώνουν τη δυστυχία και τον αποκλεισμό. Ακόμη και μια καλή κουβέντα, μερικές λέξεις συμπαράστασης μπορεί να είναι σημαντική υπηρεσία. Δεν μας κοστίζουν τίποτα αλλά δεν τις δίνουμε, σαν να κόστιζαν μια περιουσία. Ο σημερινός άνθρωπος είτε δεν θα δίνει καθόλου αγάπη ή θα την δίνει ανεξέλεγκτα αλλά δεν θα είναι αγάπη, εκείνος θα τη νομίζει ως τέτοια.
Ο Εσωτεριστής κι εκείνος που αποζητά την Ατραπό δεν μπορεί αν εκδηλώνει μόνο φιλοσοφικό ή θεωρητικό ενδιαφέρον. Η μελέτη είναι εκ των ουκ άνευ αλλά καταλήγει να είναι στείρα γνώση αν δεν βρίσκει εκδήλωση, αν δεν συνοδεύεται από την Υπηρεσία στον άνθρωπο. Το «αγαπάτε αλλήλους» του Ιησού δεν είναι μια θεωρητική εντολή αλλά μια ενεργός δράση. Δεν μπορεί κανείς να αγαπάει τον κόσμο από τον καναπέ του αλλά μέσα από το Γολγοθά.

Το μήλο της Εδέμ και τα μήλα των εσπερίδων (μέρος 4ο)

Ασχοληθήκαμε εκτενώς με το χριστιανικό μύθο και κάναμε μερικές επισημάνσεις και σχόλια πάνω στα συστατικά του στοιχεία, μαζί με μερικές αντιστοιχίες με το μύθο του Ηρακλή και με το χρυσό μήλο της Έριδας. Τόσο στη Γένεση όσο και στην ιστορία του Πάρη το μήλο είναι ένα και μοναδικό – σύμβολο χωριστικότητας. Στον ενδέκατο άθλο του Ηρακλή δεν είναι ένα μήλο αλλά περισσότερα – σύμβολο της Σύνθεσης και της ενότητας προς την οποία κατευθύνεται εκείνος που αποφάσισε να βαδίσει την Ατραπό της δοκιμασίας.
Αν η ιστορία των πρωτόπλαστων είναι η διήγηση της καθόδου του Πνεύματος στην Ύλη, η ιστορία του Ηρακλή είναι η δραματική περιγραφή της προσπάθειας της Ύλης να ανέλθει στο Πνεύμα από το οποίο προήλθε. Ας ασχοληθούμε λοιπόν σήμερα με τον Ηρακλή. Κύρια πηγή ενημέρωσής μας θα είναι ο Θιβετανός και η Alice Bailey.

Ηρακλής, το σύμβολο του Ζηλωτή

Ο Ηρακλής «εκπροσωπεί τον ενσαρκωμένο αλλά μη τελειοποιημένο που παίρνει οριστικά στα χέρια του την κατώτερη φύση και την υποβάλλει πρόθυμα σε πειθαρχία που θα προκαλέσει τελικά την ανάδυση της θειότητας. Από ένα σφάλον αλλά ειλικρινές ανθρώπινο ον που γνωρίζει με νοημοσύνη την εργασία που πρέπει να γίνει, διαμορφώνεται ένας παγκόσμιος σωτήρας».
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο ήρωας υποβάλλεται σε μερικές συμβολικές δοκιμασίες, η ενδέκατη από τις οποίες είναι τα χρυσά μήλα των εσπερίδων. Πριν από αυτό όμως ας σκεφτούμε λίγο το ίδιο του το όνομα. «Ηρακλής» σημαίνει «Ήρας κλέος», δηλαδή «δόξα της Ήρας». Στη μυθολογία είναι η Ήρα που επιβουλεύεται τον Ηρακλή, στέλνει τα δυο φίδια που εκείνος μωρό στην κούνια πνίγει, κάνει ότι περνάει από τα χέρια της για να τον σκοτώσει αλλά τελικά δέχεται την απόφαση ο Ήρωας να ανέλθει στον Όλυμπο, ανάμεσα στους Θεούς και να λογαριάζεται ως ημίθεος.
Η Ήρα συμβολικά λογίζεται ως το πυκνό υλικό πεδίο και ως η μορφική όψη των πραγμάτων, την οποία πρέπει να ξεπεράσει ο ήρωας για να λογιστεί ως ημίθεος. Πρέπει να τιθασεύσει τον κατώτερο εαυτό του, να τον πειθαρχήσει και να τον ξεπεράσει, ευθυγραμμίζοντάς τον με τον Εγώ και να επιστρέψει στην κατοικία του πατέρα του Δία, με τη συνδρομή, πολύτιμη συχνά, της θεάς της σοφίας Αθηνάς.
Οι άθλοι του Ηρακλή σχετίζονται με το Ζωδιακό και όπως μας λέει η Bailey, «σε κάθε ζώδιο εκφράζει τα χαρακτηριστικά του και σε κάθε ζώδιο αποκτά και μια νέα γνώση του εαυτού του και δια της γνώσης αυτής καταδεικνύει τη δύναμη του ζωδίου κι αποκτά τα δώρα που δίνει το ζώδιο (…) καταδεικνύει το γεγονός ότι τα ζώδια επηρρεάζουν αλλά δεν ελέγχουν». Πράγματι, είναι διαπιστωμένο ότι όσο ο άνθρωπος προχωρά στην ατραπό κι εξελίσσεται, τόσο «καταρρέει» ο αστρολογικός του χάρτης κι απελευθερώνεται από τις αστρικές επιδράσεις μετά την 4η μύηση.
Για αυτό το λόγο ο Ηρακλής, άσχετα με την όποια του ιστορικότητα ως προσώπου, αποτελεί αυτό που οι προχωρημένοι χριστιανοί αποκαλούν «τύπο χριστού» και «πρότυπο χριστιανού» αν και δυστυχώς σπανίζουν αυτές οι πραγματικά συνθετικές απόψεις κυρίως στην πατρίδα μας. Για όποιον όμως πραγματικά επιθυμεί την κατάργηση της χωριστικότητας, ο Ηρακλής αποτελεί το παγκόσμιο πρότυπο του ζηλωτή που επιχειρεί το μακρύ του προσκύνημα.

Ο άθλος των χρυσών μήλων

Ο άθλος αυτος συμβαίνει στο ζώδιο των Διδύμων και αφορά στο έργο που γίνεται στο φυσικό πεδίο. » Ο οραματιστής πρέπει να γίνει άνθρωπος της δράσης, η επιθυμία πρέπει να προωθηθεί στον κόσμο της εκπλήρωσης κι εδώ βρίσκεται η δοκιμασία των Διδύμων. Το φυσικό πεδίο είναι ο τόπος όπου αποκτάται η εμπειρία κι όπου τα αίτια που εγκαινιάσθηκαν στον κόσμο της νοητικής προσπάθειας πρέπει να εκδηλωθούν και να επιτύχουν αντικειμενικότητα».
Ο Ηρακλής μαθαίνει πως πρέπει να φέρει τα χρυσά μήλα της σοφίας, ότι βρίσκονται κάπου απροσδιόριστα και ότι τα φυλάει ένας δράκος. Ο ήρωας χρειάστηκε να ψάξει παντού, χωρίς αποτέλεσμα, μέχρι που βρήκε το Νηρέα, τον αρχαίο της θάλασσας, ο οποίος υπαινίχθηκε που βρίσκονταν τα μάλη. Συνεχίζοντας την αναζήτησή του ο Ηρακλής σκότωσε το γίγαντα Ανταίο, το βασιλιά της Αιγύπτου Βουσίρι και ελευθέρωσε τον Προμηθέα από τα δεσμά του. Ο Ανταίος αντλούσε δύναμη από τη μητέρα του τη Γη κι έτσι ο ήρωας τον σήκωσε ψηλά στον αέρα και τον νίκησε. Συμβολικά ο αέρας, το στοιχείο των Διδύμων, απεικονίζει το βουδδικό πεδίο και η πάλη αυτή εκφράζει την πάλη του ανθρώπου ζηλωτή να ξεφύγει από τα περιοριστικά δεσμά της υλικής φύσης και να ανέλθει στο πεδίο της σύνθεσης, ξεπερνώντας και αφήνοντας πίσω του την απατηλή γοητεία του αστρικού πεδίου και της θυμικής αυταπάτης που το συνοδεύει.
Ξεπερνάει το εμπόδιο του Βουσίρι, που είναι η ψευδοπνευματική γοητεία και καταλήγει στον Προμηθέα, το σύμβολο του ενσαρκωμένου Θεού, του οποίου το συκώτι κατατρώγεται από τους γύπες. Το ήπαρ είναι το σύμβολο της επιθυμητικής φύσης και ο ίδιος ο ενσαρκωμένος Θεός απελευθερώνεται από τα δεσμά του από έναν εν δυνάμει Θεό. Ο Προμηθέας προλέγει πως θα είναι ένας από τη γενιά του Ηρακλή που θα γκρεμίσει το Δία από το θρόνο του για να γίνει Θεός ο ίδιος.
Τα χρυσά μήλα έρχονται στην κυριότητα του Ηρακλή, ο οποίος τα επιστρέφει στον Ευρυσθέα κι εκείνος στην Αθηνά, που τα μεταφέρει πίσω στις Εσπερίδες. Οποιοσδήποτε τα επιθυμεί θα πρέπει μόνος του να τα κατακτήσει υπηρετώντας, όπως ο Ηρακλής, την ανθρωπότητα και όχι μέσα από μια παθητική στάση. Kαι όταν κι εκείνος με τη σειρά του τα κατακτήσει θα τα επιστρέψει στον τόπο τους γιατί η αναζήτησή τους δεν είναι αυτοσκοπός, αφού άλλοι δρόμοι υπηρεσίας ανοίγονται μπροστά του μετά την ανάληψή του στους ουρανούς, οπότε και θα συμφιλιωθεί με την Ήρα, θα κατανοήσει ότι μπορεί να λέμε πως το σώμα και η μορφική όψη της Ζωής κατ’ επέκταση είναι φυλακές της ψυχής, ωστόσο είναι μέρος κι αυτές του Θεϊκού Σχεδίου. Τις πειθαρχούμε, τις εκπαιδεύουμε αλλά δεν τις περιφρονούμε, γιατί ένα μεγάλο μέρος του έργου μας πρέπει να επιτελεστεί στο υλικό πεδίο. Από την άλλη, φυσικά, δεν επιτρέπουμε την καθήλωση σε αυτό.

Επίλογος

Η ιστορία των άθλων του Ηρακλή μας περιγράφει τον γεμάτο αγώνα δρόμο των ζηλωτών του πνεύματος. Έναν αγώνα που περιλαμβάνει όλες τις πιθανές εκδοχές του έργου στα τρία κατώτερα πεδία: τη σωματική ταλαιπωρία, τις αστρικές θυμαπάτες και τις νοητικές πλάνες. Τα μικρά βήματα εμπρός, τα μικρά βήματα προς τα πίσω, τις απογοητεύσεις, τα λάθη και τις επιτυχίες που δεν πρέπει να γίνουν αιτία για να αποσπαστεί ο ζηλωτής από το έργο του.
Η ιστορία των Πρωτόπλαστων περιγράφει τη δραματική κάθοδο του πνεύματος στον κόσμο της ύλης και της μορφής, την αγωνία της ψυχής που «φυλακίζεται» σε ένα σώμα, όπως τόσο εύστοχα και παραστατικά έχει περιγράψει το Ζοχάρ, όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενο άρθρο. Ο Θεός στο χριστιανικό μύθο, παρά την «πτώση», υπόσχεται πως από τη γενιά των πρωτόπλαστων θα έρθει κάποιος που θα δείξει το δρόμο της επιστροφής. δεν θα είναι ένας ζηλωτής, όπως ο Ηρακλής αλλά θα είναι εκείνος που θα εξελιχθεί σε κάτι περισσότερο από ζηλωτή, θα γίνει Διδάσκαλος και Βοδδισάτβα.
Οι ιστορίες αυτές, όμως, δεν γράφτηκαν για να μας διηγηθούν τη ζωή δύο προσωπικοτήτων. Γράφτηκαν για να μας δείξουν ότι εμείς είμαστε οι προσωπικότητες αυτές αλλά και κάτι περισσότερο από προσωπικότητες, σύμβολα παγκόσμια μιας υπαρκτής κατάστασης, ανταποκριτικές μονάδες σε ένα πανάρχαιο κάλεσμα.

Το μήλο της Εδέμ και τα μήλα των εσπερίδων (μέρος 3ο)

Το μήλο, το χρυσό μήλο και τα χρυσά μήλα

Είπαμε ότι το «ξύλο» της Εδέμ επικράτησε να θεωρείται ως «μήλο». Μιλήσαμε για τα χρυσά μήλα ως θεϊκό δώρο στους γάμους του Δία και της Ήρας. Υπάρχει όμως ένα ακόμη χρυσό μήλο, εκείνο που κάποτε δόθηκε » τη καλλίστη».  Όταν στους γάμους του Πηλέα και της Θέτιδας δεν φρόντισαν να καλέσουν τη θεά Έριδα, εκείνη έριξε ένα χρυσό μήλο με την επιγραφή «τη καλλίστη». Τρεις θεές το διεκδίκησαν και ορίστηκε ο Πάρης ως κριτής. Η Ήρα του υποσχέθηκε σωματική δύναμη, η Αθηνά πνευματική δύναμη και η Αφροδίτη του υποσχέθηκε την Ελένη, την ομορφότερη γυναίκα του κόσμου. Ο Πάρης έκανε τη γνωστή επιλογή της Ελένης και ο Τρωικός Πόλεμος ανθρώπων και θεών συνέβη. Τι σχέση μπορεί να έχει το μήλον της Έριδας με τις ιστορίες που εξετάζουμε; Ας περάσουμε λοιπόν να δούμε μερικά πράγματα για το μήλο.
Φαίνεται από τις τρεις ιστορίες ότι το μήλο είναι ένας καρπός που δημιουργεί προβλήματα, όχι απαραίτητα γιατί είναι «κακός» per se αλλά επειδή η χρήση του με μη σόφρωνα τρόπο μπορεί να έχει δυσάρεστα επακόλουθα. Οι πρωτόπλαστοι αγνοούν την οδηγία του Θεού και εκδιώχνονται από τον Παράδεισο, ο Πάρης δίνει το μήλο στην Αφροδίτη και επέρχεται πόλεμος, ενώ στο μύθο του Ηρακλή ο καρπός δίνεται στην Αθηνά, η οποία επιλέγει να τον επιστρέψει εκεί που ανήκει, δηλαδή μακριά από τον Ευρυσθέα αλλά και μακριά από τον Ηρακλή, αναγνωρίζοντας ίσως κάποιον κίνδυνο εάν αυτό παραμείνει στους ανθρώπους. Η Ήρα είναι η πυκνή υλική φύση και η δύναμή της, η Αφροδίτη είναι η αστρική φύση των επιθυμιών και της θυμαπάτης με τη δική της δύναμη και η Αθηνά, η θεά της σοφίας, είναι η νοητική φύση με τις δικές της δυνάμεις και προβλήματα. Το χρυσό μήλο είναι ο τελειωθείς Εαυτός και ο Πάρης είναι ο κοινός άνθρωπος που καλείται να επιλέξει ανάμεσα στις φύσεις αυτές. Επιλέγει την απατηλή αστρική γοητεία, την εφήμερη ομορφιά αλλά δεν είναι αυτό το σημαντικό του λάθος. Σε όποια Θεά και αν έδινε το χρυσό μήλο, τα επακόλουθα θα ήταν δυσάρεστα, με διαφορετικό κάθε φορά τρόπο. Η ανάπτυξη του κατώτερου εαυτού δεν είναι δυνατό να γίνει στοχεύοντας μόνο στη «βελτίωση» μιας από τις τρεις εκφράσεις του αλλά και στις τρεις μαζί, αποκτώντας τον έλεγχο στις δυνάμεις καθενός από τα τρία επίπεδα και εξυψώνοντας το καθένα ατομικά αλλά και συλλογικά, ευθυγραμμίζοντάς τα με τον Ανώτερο Εαυτό. Ο Πάρης δεν είναι το διαχρονικό σύμβολο του μοιχού αλλά του ανθώπου που δίνει μεγαλύτερη σημασία σε έναν από τους τρεις κατώτερους φορείς, στην προκειμένη περίπτωση στον αστρικό. Είναι ο καθένας από εμάς που θεωρεί πως μόνο η σωματική ανάπτυξη ή μόνο η αστρική κυριαρχία ή μόνο η νοητική αύξηση θα μας καταστήσουν «ανώτερους» ανθρώπους. Και όσο θα βάζουμε τον καθένα από αυτούς τους φορείς να βρίσκεται σε διαμάχη μόνο με έναν από τους υπόλοιπους και το θεωρούμε αυτό αρκετό, τότε θα κάνουμε κι εμείς την επιλογή του Πάρη.
Το μήλο από παλιά θεωρήθηκε ως σύμβολο του σεξ, του αστρικού πεδίου και της θυμικής αυταπάτης που το συνοδεύει. Είναι η επιθυμία εκ μέρους της Εύας να γίνει «ως θεός, του γινώσκειν καλό και κακό» που την ωθεί να απλώσει το χέρι και να πάρει το μήλο. Είναι ο κατώτερος εαυτός της που μιλάει, που την παραδίδει στις επιθυμίες του. Το λάθος της δεν είναι τόσο το ότι επιθύμησε να γίνει «ως Θεός» αλλά το ότι εσκεμμένα αγνόησε μια σαφή οδηγία. Καμία πράξη δεν μπορεί να θεωρηθεί ως «αμαρτία» εάν δεν υπάρχει πρότερη γνώση, όπως και τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως παράνομο εάν δεν προσδιορίστηκε νωρίτερα ως τέτοιο. Η Εύα και ο Αδάμ γνώριζαν την απαγόρευση του Θεού και εσκεμμένα την παραβίασαν, χωρίς μάλιστα την κρίσιμη στιγμή να αναλάβουν την ευθύνη της επιλογής τους. Η αλληλουχία των γεγονότων δεν είναι τυχαία: το αιτιατό σώμα δομεί μια μορφή στην οποία θα ενοικήσει η ψυχή στο υλικό επίπεδο. Η ψυχή αυτή θέλει στο νοητικό πεδίο να γνωρίσει το καλό και το κακό (δυαδικότητα συνοδεύει την εκδήλωση, Αδάμ- Εύα, καλό – κακό), στο αστρικό εκφράζει την επιθυμία αυτή και τελικά ντύνεται με «δερματίνους χιτώνας», αποκτά δηλαδή πυκνό υλικό σώμα και η προειδοποίηση του Θεού πιάνει τόπο: πεθαίνει, διότι η μορφή που τη ντύνει είναι προορισμένη να πεθάνει. Η Μορφή, όχι η αθάνατη ψυχή.
Θεωρώ ότι η χριστιανική φιλολογία έχει δώσει πολύ διαφορετική σημασία στην ιστορία, τονίζοντας το στοιχείο της αμαρτίας και τη «βαριά» κληρονομιά του προπατορικού αμαρτήματος. Στην πραγματικότητα πρόκειται για την εξιστόρηση της καθόδου της ψυχής, διαμέσου των φορέων της, στο πυκνό υλικό πεδίο και αυτό όχι λόγω της αμαρτίας των πρωτόπλαστων αλλά εξαιτίας της βούλησης του Απόλυτου, του Ενός Θεού. Η αρχαία εβραϊκή γραμματεία το γνώριζε αυτό, όταν μιλούσε για ένα θησαυροφυλάκιο όπου βρίσκονται ψυχές έτοιμες για ενσάρκωση και όταν έρχεται η στιγμή για καθεμία από αυτές, εκείνη δεν θέλει, διότι περνάει καλά εκεί που είναι.
Το κείμενο της Γένεσης, όμως, μιλάει για «ξύλο» και όχι για μήλο. Δεν έχει πολύ σημασία, καθώς το ξύλο θεωρήθηκε από παλιά ότι εκφράζει την προσωπική ανάπτυξη, τη ζωτική ενέργεια και την εξέλιξη της ζωής, ενώ το μήλο, σε έναν άλλο συμβολισμό (εκείνον του χρυσού μήλου), εκφράζει τη γνώση, η οποία «φυλάσσεται» από το ερπετό και όσο ο άνθρωπος βρίσκεται σε υλική ενσάρκωση μπορεί να είναι μεγάλη αλλά όχι ολοκληρωμένη. Απαιτείται αγώνας αιματηρός για αυτό.

Ο όφις και ο δράκων

Υπάρχει ένας σχηματισμός στο λαιμό των ανδρών, μια προεξοχή οστέινη, που ονομάζεται «μήλο του Αδάμ» και σε άλλους φαίνεται περισσότερο και σε άλλους λιγότερο. Σύμφωνα με μια χαριτωμένη παράδοση, η προεξοχή αυτή δεν είναι παρά το μήλο της Εδέμ που του κάθισε στο λαιμό.
Εκεί στο λαιμό, όμως, βρίσκεται το αντίστοιχο αιθερικό κέντρο, το Βισούντι, το οποίο σχετίζεται τόσο με την 3η Μύηση όσο και με την Κουνταλίνι. Η τελευταία, για την οποία έχουμε μιλήσει σε άλλα άρθρα, είναι το ερπετό της βάσης της σπονδυλικής στήλης, το πύρινο ερπετό, ο όφις της φωτιάς. Το ερπετό που είναι φύλακας του Δέντρου της Γνώσης, ο Δράκοντας που φυλάει τα χρυσά μήλα και που χρειάζεται να «αποκοιμηθεί» από την Αθηνά, με άλλα λόγια να ελεγχθεί και να διοχετευθεί στα σωστά κανάλια με σωστό τρόπο, ακριβώς όπως ήρεμη και ρυθμική είναι η αναπνοή στον ύπνο, για να μπορέσει ο ήρωας να πάρει τους καρπούς των μήλων.
Όταν ο δράκοντας κοιμηθεί, όταν η τρομερή δύναμη της Κουνταλίνι ελεγχθεί, τότε ο ζηλωτής θα αντιμετωπίσει κάτι ακόμη. Θα νιώσει ότι κατακτώντας τη Γνώση (όπως τη νομίζει), ολοκληρώνοντας έναν ακόμη άθλο, θα πιστέψει ότι είναι ικανός να σηκώσει πάνω στους ώμους του το βάρος του κόσμου. Δεν είναι όμως έτοιμος ακόμη, δεν είναι απαραίτητα αυτός ο δρόμος του, καθώς υπάρχουν πολλοί άλλοι δρόμοι υπηρεσίας. Πρέπει να δώσει τον κόσμο πίσω στον Άτλαντα και να γυρίσει πίσω, να φέρει σε πέρας εκείνο το δρόμο που του ορίστηκε, που μετά από αυτόν ανοίγονται άλλοι δρόμοι υπηρεσίας. Και όταν ο άθλος αυτός ολοκληρωθεί, όταν τα μήλα δοθούν στους ανθρώπους, πρέπει να γυρίσουν ξανά πίσω στον τόπο τους γιατί ένα τέτοιο δώρο δεν χαρίζεται και δεν δίνεται απλόχερα σε όποιον διατηρεί μια παθητική στάση αναμονής. «Δια της βίας» κατακτιέται ο Παράδεισος και αν κάποιοι πριν από εμάς άνοιξαν κι έδειξαν το δρόμο, είναι στη δική μας βούληση να περπατήσουμε αυτό το μονοπάτι για να κρατηθεί ανοιχτό και να μην το καλύψουν τα αγριόχορτα.
(συνεχίζεται)

Το μήλο της Εδέμ και τα μήλα των Εσπερίδων (μέρος 2ο)

Υπερβορεία

Η υπερβορεία είναι μια μυθική χώρα για την οποία μας πληροφορούν πολλοί αρχαίοι συγγραφείς, ανάμεσά τους οι: Ηρόδοτος, Πίνδαρος, Στράβωνας, Απολλόδωρος, Πυθέας, Στέφανος Βυζάντιος, Καλλίμαχος και άλλοι. Η χώρα αυτή θεωρούνταν ότι υπήρχε κάπου πιο πέρα από το βασίλειο του θεού Βορέα, το οποίο τοποθετούνταν στα βόρεια της Θράκης και της Σκυθίας, χωρίς όμως να είναι απόλυτα ξεκάθαρο εάν με την ονομασία αυτή εννοούνταν όλοι οι λαοί που ή  κατοικούσαν βορειότερα της σημερινής Ελλάδας ή κάποιος συγκεκριμένος από αυτούς.
Ανεξάρτητα με την γεωγραφική της τοποθέτηση, η χώρα εκείνη φημιζόταν για τη μακαριότητα την οποία απολάμβαναν οι κάτοικοί της. Ζούσαν εκατοντάδες χρόνια μέσα σε μια διαρκή ημέρα, χωρίς προβλήματα και ασθένειες να τους ταλαιπωρούν, ενώ οι κλιματικές της συνθήκες, παρά το βορινό της εντόπισής της, ήταν ιδανικές. Η υπερβορεία ήταν ο τόπος στον οποίο, κατά μια παράδοση, κατέφυγε η Λητώ για να γεννήσει τα παιδιά της μακριά από την οργή της καταδίωξης της Ήρας και ήταν ανάμεσα στους Υπερβόρειους που γεννήθηκε η Άρτεμη και ο Απόλλωνας, ο οποίος έξι μήνες το χρόνο ζούσε στη Δήλο και τους υπόλοιπους έξι πήγαινε στους Υπερβόρειους, όπου κατοικούσε και ο μυστηριωδης Άβαρης, εκείνος που δεν έχει βάρος, ένας περιπλανητής ιερέας και θεραπευτής.

Το Αιτιατό Σώμα

Πριν προχωρήσουμε σε σκέψεις πάνω στους δυο αυτούς μύθους, θα είναι χρήσιμο να δώσουμε μερικές σπερματικές γνώσεις για το αιτιατό σώμα, με τη μορφή ενδεικτικών αποσπασμάτων από αναγνωρισμένα έργα.
» Το αιτιατό σώμα είναι μια συλλογή μόνιμων ατόμων, τριών συνολικά, που εμπερικλείονται σε ένα περικάλυμμα νοητικής ουσίας. (…) Συνεπώς, το έργο της Προσωπικότητας – γιατί πρέπει να τα θεωρούμε όλα από αυτή την οπτική γωνία μέχρι να γίνει κτήμα μας η εγωική όραση – είναι πρώτα να εξωραϊσει, να δομήσει και να διευρύνει το Αιτιατό Σώμα (…) Η περιφέρεια του αιτιώδους σώματος ποικίλει ανάλογα τον τύπο και την ακτίνα. (Επιστολές επί του αποκρυφιστικού διαλογισμού, Θιβετανός)
Σε ένα άλλο έργο αναφέρεται ότι το αιτιατό σώμα είναι «το όχημα της εκδήλωσης ενός
Ηλιακού Αγγέλου (…) ο οποίος αντανακλά σε μια πολύ μικρή κλίμακα το έργο του Λόγου στο δικό του πεδίο» (Πραγματεία επί του Κοσμικού Πυρός).
» Η ένωση του Βούδδι με το ανώτερο Μάνας αποκαλείται Αιτιατό Σώμα (η ενοποιημένη 5η και 6η αρχή) και είναι η Συνείδηση που ενώνει με οτιδήποτε κατοικεί στη Γη» (Κλειδί της Θεοσοφίας)
Κλείνουμε εδώ την αναφορά στο Αιτιατό Σώμα αναφέροντας ότι το σώμα αυτό διατηρείται για πάρα πολλά χρόνια μετά τον νοούμενο από τους ανθρώπους θάνατο, με άλλα λόγια διατηρείται σε πολλές ενσαρκώσεις και διαλύεται μετά την 4η Μύηση, ενώ τα ζώα στερούνται Αιτιώδους σώματος.

Σύμβολα στις δύο ιστορίες

Τα σύμβολα περικλείουν μέσα τους αυτό που ευρέως λέγεται «αρχετυπικές αλήθειες». Με άλλα λόγια ένα σύμβολο «συμπυκνώνει» μέσα του γνώσεις κι αντιστοιχίες. Δεν είναι νεκρά, άψυχα σχέδια πάνω σε ένα χαρτί ή στην πέτρα αλλά (ας μου επιτραπεί ο υπερβολικός ίσως όρος) ζώσες αλήθειες. Προσοχή: το σύμβολο εκφράζει, κωδικοποιεί κάποια «αλήθεια» αλλά δεν πρέπει να αποτελεί λατρευτικό αντικείμενο, στο οποίο αποδίδουμε θείες ιδιότητες και τιμές. Λατρεία ανήκει μόνο στο Θεό. Παραδειγματικά αναφέρω το Σταυρό, σύμβολο παγκόσμιο που δεν ανήκει μόνο στο χριστιανισμό. Ο σταυρός της θυσίας, πάνω στον οποίο σταυρώθηκε ο Ιησούς, δεν αποτελεί το λατρευτικό αλλά το συμβολικό αντικείμενο, διαμέσου του οποίου εφελκύεται η Θυσία – Αγάπη. Στην πραγματικότητα, αντικείμενο λατρείας δεν είναι ούτε καν η προσωπικότητα Ιησούς, στην οποία φυσικά αποδίδουμε τιμή και σεβασμό.
Τα σύμβολα κάποιες φορές εξελίσσονται, με την έννοια πως, ανάλογα την εποχή και τις επικρατούσες αντιλήψεις, ο συμβολισμός μπορεί να αλλάξει. Για παράδειγμα, το σύμβολο του πεντάκτινου αστέρα (πεντάλφα), χάρη στην επίδραση της χριστιανικής σκέψης, μετατράπηκε από «θετικό» σύμβολο σε «αρνητικό» και συνδέθηκε με τον Σατανά και τη λατρεία του.
Στις ιστορίες αυτές που εξετάζουμε, υπάρχουν αρκετοί συμβολισμοί που θα μας βοηθήσουν στην περαιτέρω κατανόηση. Σύμφωνα με τα όσα αναφέραμε προηγουμένως, δεν θα πρέπει να προξενήσει εντύπωση στον αναγνώστη η πιθανότητα του ο ίδιος να γνωρίζει κάποιον άλλο συμβολισμό. Άλλωστε δεν είναι στον συμβολισμό που θα σταθούμε αλλά στο συνολικό μήνυμα της κάθε ιστορίας.

Ο κήπος της Εδέμ και των Εσπερίδων

Ο κήπος γενικά θεωρήθηκε ως σύμβολο της ψυχής, της συνειδητότητας και της κατάστασης εκείνης που ονομάζεται «ένωση με το Θεό». Στον κήπο αυτό, όλα είναι «τέλεια», όλα λειτουργούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές και όλοι είναι ευτυχισμένοι, αθάνατοι και δεν υπάρχουν πόλεμοι, αρρώστιες και θλίψη. Εκεί οι άνθρωποι ζουν με το Θεό και τον κοιτάζουν κατάματα. Είναι, σε μεγάλο βαθμό, η κατάσταση εκείνη κατά την οποία έχει επέλθει ευθυγράμμιση μεταξύ του κατώτερου και ανώτερου Εαυτού, όπου η Προσωπικότητα έχει απορροφηθεί από την Ατομικότητα.
Στη Γένεση ο κήπος αυτός είναι δημιούργημα του Θεού. Πρόκειται για κατάσταση συνείδησης και όχι για υλικό κήπο με συγκεκριμένη γεωγραφική τοποθέτηση. Μάταια ψάχνουν οι ερευνητές του κόσμου την εντόπισή του πάνω στον πλανήτη και στο υλικό πεδίο κατ’ επέκταση. Το βασίλειο αυτό υπάρχει στο πεδίο μας αλλά ως αντανάκλαση. Ο κήπος είναι το αιτιώδες σώμα του ανθρώπου, το ενορατικό πεδίο της συγχώνευσης του Βούδδι με το Ανώτερο Μάνας, ο 4ος κοσμικός αιθέρας, ο οποίος ίσως να συμβολίζεται στους τέσσερις ποταμούς. Η Εκδήλωση στους ανθρώπους γίνεται αντιληπτή μέσα από τη δυαδικότητα, τα ζεύγη των αντιθέτων με άλλα λόγια. Ο Θεός έπλασε τον Αδάμ και από αυτόν έπλασε την Εύα. Τα ζεύγη των αντιθέτων, το αρσενικό και το θηλυκό, στέκονται μπροστά μας και μπροστά στο Δέντρο της Γνώσης του Καλού και του Κακού, μαζί με τον Όφι. Στην αρχαία ελληνική ιστορία, στον κήπο εκείνο βρίσκεται ο Δράκοντας Λάδων με τα 100 κεφάλια και οι δυο τους, όφις και δράκων, κατά κάποιο τρόπο είναι φύλακες των Δέντρων που βγάζουν τα μήλα. Συλλογιστείτε πάνω σε αυτό που λέει ο Θιβετανός στην Alice Bailey: » Ο τεθείς στόχος ενώπιον της ανθρωπότητας είναι να αποβούν Διδάσκαλοι της Σοφίας ή συνειδητές μονάδες στο σώμα του Δράκοντα της Σοφίας ή της Αγάπης. Ο άνθρωπος το επιτυγχάνει όταν μπορεί να λειτουργεί συνειδητά στο βουδδικό φορέα ή όταν το αστρικό μόνιμο άτομο αντικαθίσταται από το βουδδικό μόνιμο άτομο» (Πραγματεία επί του Κοσμικού Πυρός)
Η ιδανική αυτή κατάσταση αντικατοπτρίζεται στο μύθο της Εδέμ, του κήπου των Εσπερίδων και σε όλα τα αντίστοιχα του Παράδεισου σε όλους τους λαούς, σε όλες τις μυθολογίες.
Μάταια, λοιπόν, ψάχνουν τον κήπο της Εδέμ σε μια συγκεκριμένη χώρα ή περιοχή, όπως μάτια δαπανήθηκε και τόση φαιά ουσία για να αποδείξει ότι ο Αδάμ και η Εύα δεν ήταν οι πρώτοι άνθρωποι επί της γης. Προφανώς ο αναγνώστης θα έχει ήδη αντιληφθεί πως αναφέρονται στα ζεύγη των αντιθέτων, στο αρχετυπικό θηλυκό κι αρσενικό και όχι σε δυο συγκεκριμένες προσωπικότητες.
Καθώς η ψυχή κατευθύνεται προς το πυκνό υλικό πεδίο, καθώς ένας υλικός φορέας δομείται για να τη φιλοξενήσει, η αναπαραγωγή γίνεται μέσω του αμφιγονικού τρόπου, της ένωσης του θηλυκού με το αρσενικό στοιχείο – κύτταρο. Ο πατέρας, το αρσενικό, θεωρείται αποκρυφιστικά ο δότης της ζωής και η μητέρα, το θηλυκό, ο δότης του θανάτου, γιατί περιορίζει τη Ζωή μέσα στη Μορφή και ό,τι έχει Μορφή θα βιώσει το θάνατο, ο οποίος δεν είναι αυτό που οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν. Έτσι είναι η Εύα (που ο Αδάμ ονόμασε Ζωή) και όχι ο Αδάμ που «δαγκώνει το μήλο», «εξαπατάται» από τον Όφι και φέρνει το Θάνατο στην ανθρωπότητα, κατά τη χριστιανική θεώρηση. Γίνεται αντιληπτό, λοιπόν, ότι η εσωτερική ερμηνεία του μύθου δεν είναι η έκφραση μιας μισογυνικής σκέψης που αποδίδει στη γυναίκα το Κακό. Άλλωστε, όπως ο ίδιος ο Θεός φροντίζει να ξεκαθαρίσει, θα είναι από αυτήν που ένας μεγάλος Άβαταρ θα γεννηθεί στο μακρινό μέλλον και θα δώσει στη  ανθρωπότητα το δρόμο για την επιστροφή στην πριν από την Πτώση κατάσταση.
(συνεχίζεται)

Το μήλο της Εδέμ και τα μήλα των εσπερίδων

Το μήλο είναι από τα πλέον δημοφιλή φρούτα και ένας από τους πρώτους καρπούς που καλλιεργήθηκαν, γνωστό για τις βιταμίνες του και την ευεργετική επίδραση που έχει η κατανάλωσή του στην ανθρώπινη υγεία, μέσω της σημαντικής τόνωσης που προσφέρει στο ανοσοποιητικό σύστημα. Πέρα από αυτά, όμως, είναι ένα φρούτο που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο σε μυστηριώδεις, απόκρυφες ιστορίες που μας έχει διασώσει η παράδοση από το βάθος των αιώνων, με τις πλέον γνωστές από αυτές να είναι δύο: το περίφημο μήλο που οδήγησε στην πτώση των πρωτόπλαστων και τα χρυσά μήλα των εσπερίδων, έναν από τους τελευταίους άθλους του Ηρακλή.
Θα ασχοληθούμε με αυτές τις δύο ιστορίες στο άρθρο αυτό και θα προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τι ήθελαν να πουν στις επερχόμενες γενεές εκείνοι που τις εμπνεύστηκαν. Γιατί επιλέχθηκε το μήλο και όχι κάποιο άλλο φρούτο; Προφανώς κάτι συμβολίζει και είναι αυτές τις συμβολικές διαδρομές που θα επιχειρήσουμε να ακολουθήσουμε σήμερα. Όπως και κάθε φορά, δεν αξιώνω κανένα δογματισμό και καμία αποκλειστικότητα στην ερμηνεία, περπατώντας το μονοπάτι της είτε βαδίζοντας πάνω στα χνάρια άλλων είτε αφήνοντας τα χνάρια από τα δικά μου βήματα, όπου νομίζω. Διότι σημασία δεν έχει ποιά θα είναι η προσωπικότητα εκείνη που θα προτείνει την «καλύτερη» επεξήγηση σε τέτοιες ιστορίες. Κατά πολύ σημαντικότερο είναι το μέρος από την αλήθεια που θα αποκαλυφθεί και το κατά πόσο και με ποιόν τρόπο αυτή θα αποτελέσει βιωματική εμπειρία για τον καθένα από εμάς ξεχωριστά. Ας πάμε να δούμε τις ιστορίες, όμως και ας προσπαθήσουμε να δούμε τι είναι αυτό που θέλουν να μας πουν.

Το «ξύλο» της Εδέμ που έγινε «μήλο»

« Και ενετειλατο Κυριος ο Θεος τω Αδαμ λεγων. Απο παντος ξυλου του εν τω παραδεισω βρωσει φαγη, απο δε του ξυλου του γινωσκειν καλον και πονηρον, ου φαγεσθε απ’ αυτου, η δ’ αν ημερα φαγητε απ’ αυτου, θανατω αποθανεισθε» (Γεν. β’ 16 – 17).
Λίγο παρακάτω, η ιστορία κορυφώνεται: » Ο δε οφις ειπεν τη γυναικι. Τι οτι ειπεν ο Θεος ου μη φαγητε απο παντος ξυλου του παραδεισου; Και ειπεν η γυνη τω οφει, απο ξυλου του παραδεισου φαγουμεθα, απο δε του καρπου του ξυλου, ο εστιν εν μεσω του παραδεισου, ειπεν ο Θεος ου φαγεσθε απ’ αυτου, ου δε μη αψησθε αυτου ινα μη αποθανειτε. Και ειπεν ο οφις τη γυναικι: ου θανατω αποθανεισθε, ηδει γαρ ο Θεος οτι η αν ημερα φαγητε απ’ αυτου, διανοιχθησονται υμων οι οφθαλμοι και εσεσθε ως θεοι, γινωσκοντες καλον και πονηρον«. (Γεν.  γ’ 1 – 5)
Η ιστορία είναι γνωστή σε όλους. Η Εύα απλώνει το χέρι, τρώει τον καρπό, προσφέρει και στον Αδάμ και τότε «διανοίχθησαν οι οφθαλμοι των δυο και εγνωσαν οτι γυμνοι ησαν και ερραψαν φυλλα συκης και εποιησαν αυτοις περιζωματα» (Γεν. γ’ 7) Έπειτα, αφού εξακριβώθηκε τι είχε συμβεί, ο Θεός τους έζωσε με δερμάτινους χιτώνες, τους έδιωξε από τον Παράδεισο και όρισε τα Χερουβείμ με τις περιστρεφόμενες πύρινες ρομφαίες να φυλάνε το δέντρο.

Τα μήλα των Εσπερίδων

Στον ενδέκατο άθλο του ο Ηρακλής υποχρεώθηκε να φέρει στον Ευρυσθέα τα χρυσά μήλα από τη χώρα των Υπερβορείων. Τα μήλα αυτά είχαν δοθεί από τη Γαία ως δώρο στους γάμους του Δία και της Ήρας και πλέον φυλάσσονταν στον κήπο των Εσπερίδων από τον Δράκοντα Λάδωνα, που είχε εκατό κεφάλια. Ο Ηρακλής ξεκίνησε για την αποστολή αλλά μη γνωρίζοντας που βρίσκεται ο κήπος αυτός γύρισε όλο τον κόσμο και έκανε μερικούς υποάθλους, όπως το να σκοτώσει τον Ανταίο και το Βουσίρι και να απελευθερώσει τον Προμηθέα απλό τα δεσμά του. Τελικά, κατά προτροπή των Νυμφών, αναζήτησε το Νηρέα και όταν αποφάσισε να ακολουθήσει τη συμβουλή του, έφτασε τελικά στην Υπερβορεία και βρήκε τον Άτλαντα να κρατάει στους ώμους του τον Κόσμο. Ακολουθώντας τη συμβουλή του Νηρέα, κατά μία εκδοχή, κράτησε για λίγο εκείνος το βάρος του κόσμου και ο Άτλαντας του έφερε τα μήλα αλλά δεν δέχτηκε να συνεχίσει την τιμωρία που του είχε επιβληθεί. Τότε ο Ηρακλής τον ξεγέλασε, πήρε τα μήλα και τα πήγε στον Ευρυσθέα, ο οποίος του τα έδωσε ως δώρο κι εκείνος με τη σειρά του τα πρόσφερε στην Αθηνά που τόσο τον είχε βοηθήσει. Η θεά τα δέχτηκε και τα επέστρεψε πίσω στις Εσπερίδες. Φυσικά υπάρχουν διάφορες παραλλαγές αλλά ο κορμός της ιστορίας είναι αυτός που αναφέρθηκε σε γενικές γραμμές.

Γενικές – εισαγωγικές παρατηρήσεις

Πριν περάσουμε σε μια πιο αναλυτική διείσδυση στα μυστικά των μύθων, υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που θα επισημάνουμε εξ αρχής.
Όπως παρατηρήσατε, στο κείμενο της Γένεσης δεν αναφέρεται ο καρπός «μήλο» αλλά μιλάει γενικά για «ξύλο». Στην πραγματικότητα ο συσχετισμός του μήλου με τον απαγορευμένο καρπό έγινε μάλλον από τους καλλιτέχνες ζωγράφους της Αναγέννησης, οι οποίοι πιθανώς να είχαν υπόψη τους τον ενδέκατο άθλο του Ηρακλή αλλά σίγουρα κινούνταν υπό την επίδραση κάποιων ας τους πούμε αρχετυπικών εννοιών, οι οποίες ήταν αυτές που καθοδήγησαν τη διάνοια, τη φαντασία τους και εν τέλει το ίδιο το πινέλο τους ώστε να συσχετίσουν το ξύλο με το μήλο.
Δεύτερον, στην περίπτωση του χριστιανικού μύθου το δέντρο βρισκόταν εκεί που κατοικούσαν οι πρωτόπλαστοι, στο μέσο του Παραδείσου, στην περίπτωση του αρχαιοελληνικού ο ήρωας χρειάστηκε να ψάξει πολύ για να βρει τον τόπο όπου φύτρωναν τα μήλα, την Υπερβορεία, δηλαδή.
Τρίτον και στις δύο περιπτώσεις υπήρξε ένας όφις ή ένας δράκοντας κοντά στους καρπούς, ως φύλακάς τους στη δεύτερη περίπτωση. Αλλά και στο χριστιανικό μύθο ο Αδάμ έχει οριστεί ως φύλακας και συντηρητής του Κήπου της Εδέμ, «εργάζεσθαι αυτόν και φυλάσσειν» (Γεν. β’, 15)
Τέταρτον και στις δύο ιστορίες, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, οι καρποί παρέμειναν εκεί όπου βρίσκονταν. Στο χριστιανικό μύθο έμειναν στον Παράδεισο με φύλακες τα Χερουβείμ και στον αρχαιοελληνικό επιστράφηκαν στην Υπερβορεία από τη Θεά Αθηνά.
Πέμπτον και στις δύο ιστορίες οι καρποί είναι θεϊκής προέλευσης. Στη Γένεση δημιουργήθηκαν από το Θεό και βρίσκονταν στο μέσο του Κήπου που εκείνος έφτιαξε, στην ελληνική ιστορία δόθηκαν από τη Θεά Γαία ως δώρο σε γάμους Θεών.
Έκτον οι τόποι όπου φυλάσσονταν οι καρποί ήταν τόποι όπου ναι μεν ζούσαν άνθρωποι αλλά παράλληλα ζούσαν και Θεοί. Στην πρώτη ιστορία αναφερόμαστε στο Θεό Ιεβέ και στη δεύτερη στο Θεό Απόλλωνα.

Αυτά τα στοιχεία είναι αρκετά προς το παρόν για να αποτελέσουν οδηγούς της σκέψης μας αλλά και για να καταδείξουν στον κάθε αναγνώστη πως οι ιστορίες αυτές έχουν αρκετά κοινά σημεία και θέλουν να μας μεταφέρουν το ίδιο πράγμα, το οποίο και θα προσπαθήσουμε να δείξουμε, αφού πρώτα ασχοληθούμε με λίγη γεωγραφία.

Ο Κήπος της Εδέμ

» Και εφύτευσεν ο Θεός παραδεισον εν Εδεμ κατα Ανατολας και εθετο εκει τον ανθρωπον, ον επλασε (…) ποταμος δε εκπορευεται εξ Εδεμ ποτιζειν τον παραδεισον. Εκειθεν αφοριζεται εις τεσσερις αρχας. Ονομα τω ενι Φισων, ουτως ο κυκλων πασαν την γην Ευιλατ, εκει ου εστιν το χρυσιον. Το δε χρυσιον της γης εκεινης καλον και εκει εστιν ο ανθραξ και ο λιθος ο πρασινος. Και ονομα τω ποταμω τω δευτερω Γεων, ουτος ο κυκλων πασαν την γην αιθιοπιας. Και ο ποταμος ο τριτος Τιγρης, ουτος ο προπορευομενος κατεναντι Ασσυριων. ο δε ποταμος ο τεταρτος Ευφρατης»
Πολλές απόπειρες έγιναν να τοποθετηθεί ο Κήπος της Εδέμ σε ένα γνωστό γεωγραφικό τόπο μιας και οι δύο από τους ποταμούς, ο Τίγρης και ο Ευφράτης, είναι υπαρκτοί στη γη του σημερινού Ιράκ. Το πρόβλημα είναι οι άλλοι δύο όμως, ο Φισών και ο Γεών. Ο πρώτος αναφέρεται ότι βρίσκεται στη γη Ευιλάτ και ο δεύτερος στην Αιθιοπία, η οποία έτσι κι αλλιώς απέχει κατά χιλιάδες χιλιόμετρα από το Ιράκ. Άλλωστε, το κείμενο αναφέρεται σε έναν κεντρικό ποταμό, ο οποίος διακλαδίζεται στους τέσσερις προαναφερόμενους κλάδους. Ένας τέτοιος ποταμός στη σημερινή εποχή και στη συγκεκριμένη γεωγραφία, δεν υπάρχει και οι περισσότεροι θεωρούν πως η Γένεση «τοποθετεί» τον κήπο της Εδέμ κάπου στην ευρύτερη Μεσοποταμία. Άλλωστε η λέξη «Εδέμ» προέρχεται από τη σουμεριακή «edin» που σημαίνει πεδιάδα. Είναι όμως πράγματι έτσι;
(συνεχίζεται)

εωσφόρος: ο εκπεσών άγγελος του κακού (μέρος 6ο)

Έπειτα από τα όσα αναφέραμε στο προηγούμενο άρθρο, ίσως τώρα να γίνεται πολύ πιο κατανοητό εκείνο που αρκετά χονδροειδώς αναφέρουν κάποιοι ιερείς κατά το μυστήριο της Βάπτισης, ότι δηλαδή με αυτό «εκδιώχνεται» ο «Σατανάς» μέσα από το νεοφώτιστο. Στην πραγματικότητα, συμβολικά θέτουν τη σφραγίδα του Αγίου Πνεύματος για να ακολουθήσει και ενισχύσει τον άνθρωπο στην προσπάθειά του για εξέλιξη και συμμετοχή στην παγκόσμια υπηρεσία. Η ψυχή άλλωστε στο επίπεδό της απέχει από την αμαρτία, η οποία δεν την αγγίζει και δεν την αφορά.
Στον όμορφο αυτό πίνακα βλέπετε τον Αρχάγγελο Μιχαήλ να ποδοπατά τον Εωσφόρο, συμβολικά δηλαδή να θέτει τα όρια της ανόδου της κουνταλίνι μέσα από φυσιολογικές και ισορροπημένες διαδικασίες. Συμβολίζει επίσης το θρίαμβο επί της κατώτερης φύσης και την επικράτηση του Θεού σε ολόκληρη τη Δημιουργία, άλλωστε το όνομα του συγκεκριμένου Αρχαγγέλου σημαίνει εκείνον που μοιάζει και είναι ίδιος με το Θεό. Η καθυπόταξη της κατώτερης φύσης και η απορρόφησή της από τον Ανώτερο Εαυτό ειναι ο δρόμος που μας υποδείχτηκε από τους παγκόσμιους Άβαταρ και κωδικοποιήθηκε μέσα στην προσωπική τους ζωή. Προσωπικότητες όπως ο Ηρακλής με τους άθλους του, ο Βούδας με τη φώτιση και τις Ευγενείς Αλήθειες, ο Ιησούς με την πορεία του από το σπήλαιο της Βηθλεέμ έως το Γολγοθά και την Ανάσταση αλλά και πολλοί άλλοι, μας έδειξαν τον τρόπο και μας άνοιξαν το δρόμο μετά τον οποίο άλλοι δρόμοι ανοίγονται. Το κατά πόσο συνειδητοποιήσαμε κι εφαρμόσαμε όλα εκείνα που μας έδειξαν, απαιτεί αρκετή συζήτηση.

Κόλαση, το σπίτι του Εωσφόρου

Ένα δείγμα της διαστρεβλωμένης αντίληψης των θεμάτων αυτών αποτελεί η (παρα) φιλολογία της Κόλασης. Ο περισσότερος κόσμος θεωρεί πως αυτή είναι ένας τόπος, πιθανώς σε μια άλλη διάσταση, στον οποίο βασανίζονται στην αιωνιότητα οι οπαδοί του Εωσφόρου, μέσα σε αιώνιο, άσβεστο πυρ και μέσα από μια σειρά βασανιστηρίων που εξαντλούν κάθε διεστραμμένη σύλληψη. Κορμιά κρεμασμένα από τσιγκέλια, σκουλίκια να βγαίνουν από τα γεννητικά όργανα εκείνων που επιδόθηκαν σε σεξουαλικές αμαρτίες, άνθρωποι βουτηγμένοι στη λάβα αναλόγως της βαρύτητας της αμαρτίας τους και πάνω από όλους ο Εωσφόρος να αρέσκεται σε μια τέτοια κατάσταση, ως άρχων της Κόλασης και κύριος του κόσμου αυτού.
Κάποιοι άλλοι, υποθετικά πιο προχωρημένοι στη σκέψη ισχυρίζονται πως δεν είναι δυνατά τα σωματικά βασανιστήρια τη στιγμή που το υλικό σώμα πλέον δεν υπάρχει και μιλούν περί συμβολικών εκφράσεων που υποδηλώνουν την αγωνία της ψυχής που βρίσκεται μακριά από το Θεό.  Αυτό θα ήταν αρκετά σωστό, αν όμως δεν πρόσθεταν πως η πραγματική Κόλαση βρίσκεται εδώ, στη ζωή και μόνο όταν πεθάνουμε θα λυτρωθούμε από αυτή.
Οι Ρωμαιοκαθολικοί δέχονται την ύπαρξη του limbo (καθαρτήριο), στο οποίο πηγαίνουν οι ψυχές και υφίστανται κάποια βασανιστήρια μέχρι να εξαγνιστούν και να εισέλθουν στη Βασιλεία των Ουρανών. Καλή σκέψη και εν μέρει σωστή, από όσο μπορούμε να γνωρίζουμε αλλά ας αναλογιστούμε πως για πολλοστή φορά προάγεται μια παθητικότητα ως προς τη Σωτηρία, αντίθετη με τον Απόστολο Παύλο που κήρυσσε πως η Βασιλεία των Ουρανών «βιάζεται», δηλαδή κατακτιέται με τη βία, που με τη σειρά της σημαίνει την ενεργό δράση του ανθρώπου προς την κατάσταση αυτή.
Οι κληρικοί που αρκετοί μεν έχουν αγαθή πρόθεση, συχνά υπερτονίζουν την Κόλαση, ξεχνούν όμως να αναφέρουν την Αγάπη και την ενεργό βούληση του ανθρώπου να μοιάσει στο Χριστό ακολουθώντας τα βήματά Του. Αγνοούν ίσως ότι με τη στάση τους αυτή, όπως και τόσοι πιστοί παράλληλα, το μόνο που πετυχαίνουν είναι η γιγάντωση μιας Εωσφορικής Σκεπτομορφής που σε σημαντικό βαθμό λόγω της άγνοιας οι ίδιοι δημιούργησαν και οι ίδιοι εξακολουθούν να θρέφουν.
Η Ζωή που μας δόθηκε, όμως, παρά τις θλίψεις, τον πόνο και τις κάθε είδους αντιξοότητες, δεν είναι Κόλαση. Είναι αναμφισβήτητα ένα πεδίο δοκιμασίας αλλά δεν είναι Κόλαση. Πολλά πρέπει να γίνουν σε κάθε ενσάρκωση αλλά αν η Θέληση είναι σταθερή και οι καλές προθέσεις δεδομένες, βοήθεια δίνεται και ο σκοπός θα επιτευχθεί. Εάν θεωρούμε το υλικό πεδίο ως Κόλαση είναι επειδή αγνοούμε εκείνο που βρίσκεται μπροστά. Όπως ένας αθλητής χρειάζεται να περάσει από μια μακρά περίοδο προπονήσεων η οποία περιλαμβάνει εκγύμναση, προσεκτική διατροφή και γενικότερη αναθεώρηση του τρόπου ζωής, έτσι ακριβώς κι εμείς οφείλουμε να προπονηθούμε σκληρά στην εξύψωση του κατώτερου εαυτού. Όπως ο αθλητής δεν θεωρεί τις προπονήσεις του ως Κόλαση αλλά ως ένα απαραίτητο στάδιο στην αθλητική του πορεία, έτσι κι εμείς ας μη βλέπουμε το προσωρινό αλλά ας το θεωρούμε ως στάδιο που μπορεί και πρέπει να οδηγήσει στην απονομή εκείνου που συμβολίζεται ως «στέφανος της δικαιοσύνης» και που δεν κατακτιέται μέσω παθητικότητας αλλά με την ενεργό προσπάθειά μας και την σαφή και ξεκάθαρη βούληση. Τότε μόνο διαλύονται οι πλάνες της Κόλασης και ακόμη και ο ίδιος ο νοούμενος Εωσφόρος συγχωρείται κι εξυψώνεται μέσω του Ελέους και της Αγάπης, ακριβώς όπως δίδαξαν κάποιοι όχι και τόσο διάσημοι Πατέρες της Εκκλησίας.

Το πρόβλημα του Κακού στον κόσμο

Δεν είναι εύκολο να αναλυθεί ένα τέτοιο ζήτημα σε όσους στερούνται της απαιτούμενης Μύησης. Οι έννοιες του «καλού» και του «κακού» αποτελούν παραμέτρους της γενικότερης δυαδικότητας (ζεύγη των αντιθέτων) μέσα από την οποία η κατώτερη φύση αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω της. Στο πεδίο της Σύνθεσης, όμως, αυτή η δυαδικότητα καταρρέει, όπως και τόσες άλλες και μετά την 3η Μύηση παύει να υπάρχει.
Για τους Καμπαλιστές το «κακό» δεν είναι παρά η καταστροφική όψη των ίδιων των Άγιων Σεφιρώθ, οι Κλιφωθικές σφαίρες, με άλλα λόγια η ανισόρροπη δύναμη που από μόνη της δεν μπορεί να δημιουργήσει σταθερούς κόσμους, οι οποίοι κωδικοποιούνται στη Γένεση από τους Βασιλείς της Εδώμ. Για πολλούς φιλόσοφους και όχι μόνο, το «κακό» per se δεν υπάρχει αλλά ορίζεται ως η απουσία «καλού» ενώ οι αποκρυφιστές θεωρούν το «κακό» ως μια λανθασμένα νοούμενη δύναμη της εξέλιξης, σε μια του μορφή τουλάχιστον. Διαβάζουμε στην Dion Fortune: » Εκείνο που προσφέρει στον Κόσμο τη δυνατότητα να υπάρξει, είναι το Πρωταρχικό Κακό, με άλλα λόγια ο Δακτύλιος – Χάος. Το κακό πρέπει να συλληφθεί εσωτερικά σαν ένας περιορισμός που δίνει τη δυναότητα να μεγαλώσει η πίεση, με τον ίδιο τρόπο που, απορρίπτοντας τα περιττά, συγκεντρώνεται κανείς στο θέμα που τον ενδιαφέρει (…) Ο Δακτύλιος – Κόσμος επιχειρεί να επεκτείνει το Κέντρο, ενώ ο Δακτύλιος – Χάος αγωνίζεται να επεκτείνει την Περιφέρεια (…) Ο Δακτύλιος – Χάος τείνει να επιστρέψει στο Ανεκδήλωτο από το οποίο προήλθε (…) Ο Δακτύλιος – Χάος διαχέει και ποτέ δεν αυξάνει».
Αντιλαμβάνεστε ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνουν κατανοητές οι παραπάνω φράσεις χωρίς την απαραίτητη Μύηση αλλά κάτι τέτοιο θα γίνει δυνατό στο μέλλον.

Επίλογος

Λέγεται πως η μεγαλύτερη επιτυχία του Εωσφόρου έγκειται στο ότι κατόρθωσε να πείσει τον περισσότερο κόσμο ότι δεν υπάρχει. Σε πολύ γενικές γραμμές αυτή είναι μια σωστή διαπίστωση είτε κανείς εξαιτίας του υλιστικού του πνεύματος δεν πιστεύει σε Θεό, πόσο μάλλον σε Εωσφόρο είτε κάποιος άλλος περιμένει τα πάντα από το Θεό χωρίς τη δική του ενεργητική συμμετοχή αλλά αποδίδοντας το οτιδήποτε αρνητικό σε μια εξωτερική δύναμη, για την οποία περιμένει το θαύμα – την παρέμβαση του Θεού εξαιτίας του Ελέους του, τη συντριβή εκ μέρους του του κακού και την απευθείας τοποθέτηση του ανθρώπου στον Παράδεισο μέσα σε μια πλήρη παθητικότητα.
Η Βασιλεία των Ουρανών, όμως, το Πέμπτο Βασίλειο «βιάζεται», όπως είπε ο Παύλος και όποιος θέλει «αράτω τον σταυρόν αυτού», όπως είπε κάποιος κατά πολύ μεγαλύτερός του. Είναι επιτακτική ανάγκη για τον καθένα από εμάς ξεχωριστά και για την ανθρωπότητα ως σύνολο να εργαστεί με τις δυνάμεις της κατώτερης φύσης, να τις ελέγξει και να διαθέσει τον εαυτό του στην παγκόσμια υπηρεσία. Ο δρόμος πλέον έχει ανοιχτεί, είναι δύσκολος αλλά οδηγεί σε εκείνο το «κρύο φως» που περιγράφουν οι Θιβετανοί και σε μια ασύλληπτη προς το παρόν κατάσταση, της οποίας η Νιρβάνα δεν είναι παρά μόνο η αρχή.

εωσφόρος: ο εκπεσών άγγελος του κακού (μέρος 5ο)

Η πρόωρη αφύπνιση της κουνταλίνι, λοιπόν, έχει ολέθρια αποτελέσματα πάνω στα τρία κατώτερα πεδία του φυσικού πεδίου. Στον πυκνό υλικό φορέα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παθολογικές καταστάσεις και πόνους, στον αστρικό φορέα θα ενισχύσει τη θυμική αυταπάτη και στο νοητικό φορέα, μέσω της υπερβολικής ζωογόνησής του θα επιφέρει αντίστοιχη ανάπτυξη της Πλάνης. Ας το συγκεκριμενοποιήσουμε λίγο περισσότερο όλο αυτό.
Η ανισόρροπη διέγερση του κέντρου της βάσης της σπονδυλικής στήλης επιφέρει επιθυμία για δύναμη, ολοκληρωτισμό, κυριαρχία, καταστροφή και χωριστικότητα. Η ίδια διέγερση του κέντρου των σεξουαλικών οργάνων επιθυμία για φυσική επαφή, σεξ, προσέλκυση ανθρώπων μέσω της μορφής (κινήσεις σώματος, το ίδιο το σώμα, ο καλλωπισμός, η φωνή, ο τρόπος ντυσίματος κ.α). Το κέντρο του ηλιακού πλέγματος με την ασύμμετρη διέγερσή του θα επιφέρει τάση απόκτησης υλικών αγαθών, κακόβουλη και μειωτική κριτική, φλυαρία, προδοσία, συκοφαντία, διαμάχη κ.α. Ως αποτέλεσμα όλων αυτών των θυμικών αυταπατών θα έχουμε την εξάντληση της ψυχικής ενέργειας, προβλήματα σχέσεων με τους ανθρώπους, προσέλκυση οντοτήτων στην ανθρώπινη σφαίρα, παρεμπόδιση της διεύρυνσης της συνείδησης, παρεμπόδιση της λειτουργίας του νου με λογική και ορθή συλλογιστική και τελικά φυσικές ασθένειες.
Από την άλλη, οι νοητικοί τύποι θα αντιμετωπίσουν αναπόφευκτα τα αποτελέσματα της Πλάνης, η οποία είναι χαρακτηριστικό τους. Μορφές πλάνης είναι η χωριστικότητα, η προσκόλληση στη μορφή, η εμμονή του θανάτου, η τάση προς απόκτηση γνώσης με μη ενορατικό τρόπο, αίσθηση υπεροχής, ιδιωτικότητας, μοναξιά, ο εγωκεντρισμός και τόσα άλλα. Αναγνωρίζετε τον Εωσφόρο και τους λοιπούς Δαίμονες με τις διάφορες εξειδικεύσεις τους που περιγράφει η Δαιμονολογία σε κάποιες από αυτές τις δυσάρεστες καταστάσεις; Αν ναι, πολύ καλά κάνετε. Στις περιγραφές του Ενώχ και της λοιπής χριστιανικής φιλολογίας περί των διδαχών του Σατανά στους ανθρώπους γνώσεων που «δεν έπρεπε» κρύβονται όλα αυτά τα παραπάνω. Αλλά χωρίς τη συνειδητοποίηση όλων αυτών ο μελετητής δεν κατορθώνει να καταλάβει για ποιό λόγο η γνώση της «βαφικής» αποτελεί μια σατανική γνώση που ο άνθρωπος δεν θα έπρεπε να κατέχει και αποδίδει σε χριστιανική υστερία την «ειδίκευση» των διαφόρων δαιμόνων σε συγκεκριμένες καταστάσεις και πάθη, όπως η απελπισία, η φιλοδοξία και η υπερηφάνεια. Με αυτές τις παρατηρήσεις και επισημάνσεις, ο αναγνώστης μπορεί να επεκτείνει στο συλλογισμό του στο γιατί ήταν ο όφις και όχι άλλο ζώο που εξαπάτησε την Εύα (Ζωή), γιατί την ίδια και όχι τον Αδάμ, γιατί το συγκεκριμένο ζώο ταυτίστηκε με το Σατανά – Εωσφόρο και γιατί ο ίδιος θεωρείται πως κατοικεί στην κόλαση, που είναι ο τόπος της φωτιάς. Επίσης, γνωρίζοντας πως το υγρό στοιχείο σε κάθε του μορφή αντιπροσωπεύει το αστρικό πεδίο, θα καταλάβει γιατί αναφέρεται πως το Θηρίο της Αποκάλυψης και όλα τα αναφερόμενα τέρατα προβάλουν μέσα από τη θάλασσα.

Οι πειρασμοί του Ιησού στην έρημο

Ο πρίγκηπας του σκότους, κατά εντυπωσιακό στους θεολόγους τρόπο, έβαλε σε δοκιμασία ακόμη και τον ίδιο τον ενσαρκωμένο Θεό, υποβάλοντάς Τον σε τρεις πειρασμούς. Γιατί σε τρεις; Πολύ απλά διότι ο καθένας τους αναφερόταν σε καθένα από τα τρία κατώτερα σώματα, το πυκνό υλικό, το αστρικό και το νοητικό. Η Alice Bailey αναφέρει τα εξής: «εκείνοι οι τρεις πειρασμοί ήταν διαβαθμιζόμενες δοκιμασίες, η μια δοκιμασία ισχυρότερη από την άλλη, στις οποίες περιλαμβάνονταν και οι τρεις όψεις της κατώτερης φύσης. Σ ε αυτές τις δοκιμασίες δεν υπήρχαν ασήμαντες, μηδαμινές, ανόητες δοκιμασίες αλλά η συγκέντρωση των δυνάμεων της τριπλής κατώτερης φύσης – φυσικής, συναισθηματικής και νοητικής».
Πράγματι, στον πρώτο πειρασμό (της πείνας) αναφέρονται οι ανάγκες των φυσικών δυνάμεων και η χρήση των πνευματικών δυνάμεων για ιδιοτελείς σκοπούς. Στο δεύτερο πειρασμό (της πτώσης από το ναό) αναφέρεται η θυμική αυταπάτη της αμφιβολίας περί της θειότητας: δοκίμασε το Θεό σου αν μπορεί να σε σώσει, μια καθαρά αστρική θυμαπάτη. Στον τρίτο πειρασμό (της προσκύνησης του Σατανά) δοκιμάστηκε η Πλάνη του Νοητικού Πεδίου, εκείνη της φιλοδοξίας, «μια επίθεση στη ρίζα της προσωπικότητας», όπως αναφέρει η Alice Bailey.
Οι τρεις αυτοί πειρασμοί είναι εμβόλιμοι μεταξύ της Μύησης του Ιορδάνη (του Βαπτίσματος) και της Μύησης της Μεταμόρφωσης, με άλλα λόγια μεταξύ της 2ης και 3ης Μύησης και συνέβησαν στην απομόνωση της ερήμου, όταν ο μυημένος αντιμετωπίζει τον ίδιο του τον εαυτό, μιας και η ζωή του Ιησού δεν είναι παρά η σύνοψη της πορείας που ο καθένας από εμάς πρέπει να ακολουθήσει (αράτω τον σταυρόν αυτού και περιπάτει). Είναι οι πειρασμοί που ο καθένας από εμάς θα κληθεί να αντιμετωπίσει, με άλλα λόγια θα έρθει αντιμέτωπος με τις τρεις δυνάμεις της κατώτερης φύσης. Εκεί είναι ποου βρίσκεται συγκεντρωμένη η δύναμη του Κακού, εκεί είναι το πεδίο δράσης του Διαβόλου, το εωσφορικό στοιχείο που βρίσκεται μέσα μας εν δυνάμει, όπως ακριβώς όμως βρίσκεται και το Χριστικό στοιχείο κι επειδή αναφερόμαστε στα τρία κατώτερα επίπεδα του κοσμικού φυσικού πεδίου, στα οποία παραμένει προσκολλημένος ο μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων και από αυτά ταλανίζεται, για αυτό ο Σατανάς αποκαλείται » ο άρχων του κόσμου τούτου».
Από την πλευρά της επίδρασης των Ακτίνων, η Πραγματεία επί της Λευκής Μαγείας αναφέρει τα εξής διαφωτιστικά: » Ο ζηλωτής της 1ης Ακτίνας που αποτυγχάνει να υπερνικήσει τον Ένοικό του, μπορεί να γίνει καταστροφέας ψυχών, όπως ονομάζεται και να καταδικαστεί (μέχρι να μάθει το μάθημά του) να εργάζεται με τις δυνάμεις της ύλης και με τις μορφές που κρατούν φυλακισμένες όλες τις ψυχές. Αυτή είναι η αποκρυφιστική σημασία των παρεξηγημένων λέξεων θάνατος και καταστροφή. Το μεγάλο πρωτότυπο αυτού του τύπου είναι ο Διάβολος. Ο ζηλωτής της 2ης Ακτίνας που δομεί τον Ένοικό του και επιτρέπει το σταθερό κι αυξανόμενο έλεγχό του γίνεται παραπλανητής ψυχών. Είναι ο αληθινός Αντίχριστος (…) Το πρόσωπο της 3ης Ακτίνας που επίσης αποτυγχάνει να συντρίψει τον Ένοικό του γίνεται αυτό που ονομάζεται διαφθορέας ψυχών και χρησιμοποιεί το Νου για να καταστρέφει το πραγματικό…»
Παρατηρείτε πως ο Εωσφόρος – Διάβολος – Σατανάς ή όπως αλλιώς έχει κατά καιρούς ονομαστεί, έχει λάβει και τους προσδιορισμούς «καταστροφέας», «παραπλανητής» και «εχθρός» (Ha-satan) στη χριστιανική φιλολογία. Η 1η Ακτίνα αφορά στη Θέληση, η 2η στην Αγάπη και η 3η στην Ενεργό Νοημοσύνη και η καθεμία από αυτές αντίστοιχα στο Νοητικό, στο Αστρικό και στο Φυσικό σώμα, ενώ ο Ένοικος στο Κατώφλι είναι ουσιαστικά η Προσωπικότητα. Εάν λοιπόν οι δυνάμεις των τριών αυτών πεδίων επικεντρωθούν στην τέρψη της εφήμερης προσωπικότητας, έχουμε τη δημιουργία του Κακού, την εωσφορική επιρροή, το Διάβολο, τον Αντίχριστο και τον Ψευδοπροφήτη του που ο καθένας από αυτούς επικεντρώνει τη δράση του στα κατώτερα τρία πεδία αντίστοιχα: νοητικό, αστρικό και φυσικό. Το συγκεντρωτικό αποτέλεσμα των τριών αυτών δυνάμεων, όπως αναφέρεται στην Αποκάλυψη του μυημένου Ιωάννη είναι πλάνη, καταστροφή, ασθένεια, θυμική αυταπάτη και θάνατος.
Ο αναγνώστης ας προσπαθήσει μέσω αυτών των γενικών γνώσεων και αντιστοιχιών να ερμηνεύσει την Αποκάλυψη πλέον σε μια νέα βάση και θα διαπιστώσει, μέχρι του σημείου που αυτό είναι εφικτό λόγω της στερούμενης μύησης που απαιτείται για ένα τέτοιο έργο, περί του τι ακριβώς σημαίνει η Αποκάλυψη αυτή.
(συνεχίζεται)

εωσφόρος: ο εκπεσών άγγελος του κακού (μέρος 4ο)

Είναι άπειρες οι λέξεις που έχουν γραφτεί για τον πρίγκηπα του σκότους και σε πολλές περιπτώσεις η γοητεία που έχει ασκήσει στην ανθρωπότητα είναι σχεδόν… αμαρτωλή διότι κανείς μπορεί να αναγνωρίσει σε αυτόν και στους ομοίους του χαρακτηριστικά και ποιότητες του ίδιου του εαυτού του. Η αιτία αυτού του γεγονότος έχει περιγραφεί από την επιστήμη της ψυχολογίας η οποία, όπως είπαμε, τον ταυτίζει με το σύνολο των απωθημένων επιθυμιών μας σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.
Θα προχωρήσουμε λίγο πιο βαθιά τους συλλογισμούς μας για τον Εωσφόρο και δευτερευόντως για το πρόβλημα του Κακού αν και μια πλήρης διαλεύκανσή του ξεφεύγει από τις δυνατότητές μου. Γράφοντας τα άρθρα αυτά προβληματίστηκα αρκετά και δεκάδες συνειρμοί πρόβαλαν στο μυαλό μου πιστεύοντας ότι οι σταχυοθετημένες παραδόσεις και απόψεςι που υπάρχουν σε όλες τις θρησκείες αλλά και σε μερικά έργα τέχνης αποτελούν κομμάτια ενός παζλ που σε ένα βαθμό μπορεί να συμπληρωθεί. Θυμήθηκα πως πριν από μερικά χρόνια, παραβρισκόμενος στην τελετή Βάπτισης ενός ανηψιού μου σε ένα μοναστήρι, ο ιερέας μας εξήγησε πως με την τελετή αυτή «βγαίνει ο Διάβολος που έχει κατασκηνώσει με το προπατορικό αμάρτημα και τίθεται η σφραγίδα του Αγίου Πνεύματος πάνω στον βαπτιζόμενο». Θυμάμαι πως τότε είχα εκνευριστεί (αν όχι οργιστεί) με αυτή την άποψη, διότι θεωρούσα πως το μωρό παιδί ήταν αναμάρτητο συγκριτικά με εμένα ή με τον ίδιο τον ιερέα που είχε μια τέτοια άποψη. Από το μυαλό μου πέρασε και ο 5Οος Ψαλμός και το απόσπασμά του «ιδού γαρ εν ανομίαις συνελήφθην και εν αμαρτίαις εκίσσησέ με η μήτηρ μου». Αστραπιαία θυμήθηκα τις καταθέσεις από τις δίκες των μαγισσών, τα οργιαστικά sabbath, οι ψυχοπαθείς δολοφόνοι που ισχυρίζονταν πως μια εξωτερική δύναμη τους είχε προτρέψει να προβούν σε όλα εκείνα τα εγκλήματα ή και άλλους που ισχυρίστηκαν ότι σκότωσαν επειδή στο πρόσωπο του θύματος είδαν τον ίδιο τον Εωσφόρο. Θυμήθηκα τη διαμάχη μεταξύ επιστημόνων και φονταμενταλιστών των διαφόρων θρησκειών σχετικά με το ζήτημα των Εξορκισμών και τον Μαρτίνο Λούθηρο που πέταξε ένα μελανοδοχείο στο «Σατανά» που παρουσιάστηκε μπροστά του. Τέλος, ανάμεσα σε δεκάδες άλλες σκέψεις, θυμήθηκα τον Άγιο Αντώνιο, μια θρυλική μορφή του χριστιανισμού για τους αγώνες του εναντίον του Εωσφόρου και έκανα ενδιαφέροντες παραλληλισμούς ανάμεσα στους πειρασμούς του ίδιου, εκείνων που διηγούνται Άγιοι και μοναχοί, καθώς και στους τρεις μεγάλους πειρασμούς του ίδιου του Ιησού.
Λέγεται πως ο Άγιος Αντώνιος δοκιμάστηκε από τον Πονηρό ακόμη και τη στιγμή που ξεψυχούσε, οπότε ο Εωσφόρος παραδέχτηκε την ήττα του, ισχυριζόμενος πως ο Αντώνιος ήταν Άγιος. Η απάτη, σύμφωνα με τους Θεολόγους έγκειται στο ότι εάν ο Αντώνιος την τελευταία εκείνη στιγμή ένιωθε μέσα του υπερηφάνεια και δεχόταν ότι πράγματι νίκησε άρα πράγματι ήταν Άγιος, θα πέθαινε με μια φοβερή αμαρτία, την ίδια που είχε διαπράξει ο Εωσφόρος σε λησμονημένες εποχές. Ο Άγιος όμως δεν απάντησε, έδιωξε μια τέτοια σκέψη και πεθαίνοντας η ψυχή του φώναξε: «τώρα σε νίκησα». Ενδιαφέρουσα βρήκα την ιστορία αυτή, αδιαφορώντας για το εάν πράγματι είχε συμβεί ή όχι. Μοναχοί και μοναχές από διάφορα μοναστήρια με έχουν διαβεβαιώσει ότι κατά τη μακρά παραμονή τους στο μοναχισμό, οι λιγότερο «ισχυροί» πειρασμοί είναι τα αποτρόπαια οράματα του Εωσφόρου μέσα στη νύχτα. Όπως χαρακτηριστικά μου έχουν πει «αυτά φεύγουν εύκολα αν κάνεις το σημείο του Σταυρού και επικαλεστείς το όνομα του Ιησού». Πιο δύσκολοι θεωρούνται οι πειρασμοί της κάθε είδους επιθυμίας, κυρίως σαρκικής ή σχετιζόμενης γενικότερα με το πυκνό υλικό σώμα, ενώ πραγματικά τεράστιοι είναι οι πειρασμοί της διανόησης, οι οποίοι είναι ύπουλοι και δρουν σιωπηλά σε βάθος χρόνου, αν δεν αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά. Άλλωστε, όπως σε όλο τον κόσμο, οι σωματικές επιθυμίες με την πάροδο του χρόνου εξασθενίζουν, το μυαλό όμως μπορεί και να παραμείνει ακμαίο ακόμη και σε βαθύ γήρας και οι μοναχοί θεωρούν πως ο τομέας της μέγιστης «εξειδίκευσης» του Διαβόλου είναι ο Νοητικός και εκεί είναι που πραγματικά ο μοναχός οφείλει να μοχθίσει.
Ολόκληρη η ζωή των μοναχών είναι δομημένη με τέτοιο τρόπο που να καθυποτάσσονται οι σωματικές ανάγκες, οι επιθυμίες και οι «αμαρτίες της σκέψης», παράλληλα με τον αγώνα για Υπηρεσία και πνευματική εξέλιξη. Μελετώντας κανείς μια ημέρα της μοναστικής τους ζωής, μπορεί να αντιληφθεί πραγματικά τη Σύνθεση μεταξύ πρακτικών που εφαρμόζονται σε διαφορετικές θρησκείες από αρχαίων χρόνων έως και σήμερα και να κατανοήσει ότι είναι τα ονόματα που αλλάζουν και όχι η ουσία, η οποία είναι μία. Μπορεί αυτό που ο Ινδουιστής ονομάζει μάντραμ να είναι εκείνο που οι χριστιανοί αποκαλούν προσευχή, στην ουσία όμως είναι το ίδιο πράγμα και εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό. Πράγματι, οι απόψεις που έχουν όλοι για το Κακό και τον «Διάβολο» σε βαθύτερο επίπεδο συγκλίνουν, άσχετα με το εάν κάποιοι τον θεωρούν ως μια εξωτερική ή εσωτερική δύναμη – ποιότητα ή αν θεωρούν ως κυριολεκτικές τις ιστορίες της Πτώσης των Αγγέλων και των Πρωτόπλαστων.

Ο πίνακας του Dore

Θα ήθελα να παρατηρήσετε τον πίνακα που σας παραθέτω. Είναι του Gustav Dore στην εικονογραφημένη έκδοση του Paradise Lost του ποιητή John Milton και απεικονίζει την πτώση του Εωσφόρου από τον ουρανό. Αν προσέξετε, φαίνεται ο εκπεσών Άγγελος να πέφτει από τον ουρανό πάνω στη Γη, η οποία καλύπτεται από σύννεφα και έχει το σχήμα καρδιάς στην επιφάνειά της που προβάλει μέσα από τα νέφη. Στην πραγματικότητα, ο πίνακας μας δείχνει την κάθοδο του «εωσφόρου» στα τρία κατώτερα πεδία του φυσικού: νοητικό (ουρανός), αστρικό (καρδιά) και πυκνό υλικό πεδίο (γη) και προφανώς επειδή μια εικόνα ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις, όπως λέει η ανατολική σοφία, ο καλλιτέχνης έχει πολύ περισσότερα να μας πει από αυτό που φαίνεται να δείχνει. Ας κάνουμε, λοιπόν, μερικές σκέψεις επάνω στον πίνακα αυτό, αφού πρώτα δούμε μερικά στοιχεία για την κουνταλίνι.

Κουνταλίνι, το πύρινο ερπετό

Η κουνταλίνι είναι μια ηλιακά προερχόμενη ενέργεια, η οποία έχει ελικοειδή τροχιά και μοιάζει με κουλουριασμένο φίδι. Ο ενορατικός την αντιλαμβάνεται ως υγρή φωτιά που διατρέχει το σώμα, ξεκινώντας από τη βάση της σπονδυλικής στήλης, στην οποία είναι και η έδρα της. Η «αφύπνιση» της κουνταλίνι ζωογονεί τα κέντρα, οπότε και επέρχεται η αντίληψη στη φυσική συνείδηση των ικανοτήτων που αφυπνίστηκαν με την ανάπτυξη των αστρικών κέντρων. Αυτή η αφύπνιση μπορεί να είναι συνειδητή, ως αποτέλεσμα παρατεταμένης θέλησης και εξάσκησης σε βάθος χρόνου και υπό ειδικές συνθήκες ή συμπτωματική. Η πρόωρη αφύπνιση της κουνταλίνι, πάντως, επιφέρει σοβαρά αποτελέσματα στο φυσικό σώμα αλλά και στα λεπτοφυέστερα και επειδή συνήθως αυτή στον περισσότερο κόσμο συμβαίνει μη συνειδητά, η πορεία της κινείται προς τις χαμηλότερες περιοχές του σώματος αντί για τις υψηλότερες και το αποτέλεσμα είναι μια σημαντική διέγερση των κατώτερων ενστίκτων και των παθών. Επιπρόσθετα, ο άνθρωπος αυτός θα μπορέσει, μέσω των νέων δυνατοτήτων του, να έρθει σε επικοινωνία με υποανθρώπινες οντότητες, με ολέθρια επακόλουθα…
(συνεχίζεται)

εωσφόρος: ο εκπεσών άγγελος του κακού (μέρος 3ο)

Ένα από αυτά τα προβλήματα ήταν η ίδια η ύπαρξη του Εωσφόρου, που έμοιαζε τόσο αταίριαστη σε έναν κόσμο αρμονίας, όπως τουλάχιστον περιγραφόταν από τη θρησκεία. Το γεγονός του θανάτου που εγκαινιάστηκε με την πτώση των πρωτόπλαστων, μέσα από τη μεσολάβηση του Σατανά και η ίδια η κόλαση και τα δεινά της καθημερινότητας των ανθρώπων, οι πόλεμοι, οι αρρώστιες και η κάθε δυστυχία, ακόμη και η τελική κρίση κατά την οποία ένα μέρος της ανθρωπότητας θα ριχτεί στην κόλαση, δείχνουν μια επικράτηση του Εωσφόρου απέναντι στον ίδιο το Θεό που χρειάστηκε μάλιστα να θυσιαστεί προκειμένου να λυτρώσει τα παιδιά του από ένα τέτοιο κακό.
Κι ακόμη, έμοιαζε αμείλικτο το ερώτημα σχετικά με το γιατί ευθύς εξαρχής δεν επιλύθηκε το ζήτημα του αποστάτη Αγγέλου παρά, κατά κάποιον τρόπο αφέθηκε στο να κάνει περίπου ό,τι θέλει. Βέβαια οι χριστιανοί πατέρες σε όλα αυτά έχουν να απαντήσουν ότι το κακό με ελεύθερη βούληση των ανθρώπων ήρθε στον κόσμο, αφενός και αφετέρου ότι ο Εωσφόρος δεν είναι ανεξέλεγκτος αλλά βρίσκεται κάτω από τη Θεϊκή βούληση, η οποία παραχωρεί όλες τις δοκιμασίες αυτές προκειμένου να εκπαιδευτεί το ανθρώπινο γένος και να «τελειωθεί». Δυστυχώς, καλώς ή κακώς, η άποψη αυτή δεν πείθει όλο τον κόσμο και σε κάθε περίπτωση οδηγεί σε περισσότερα αδιέξοδα λογικής. Πως είναι δυνατό ένας Θεός, που περιγράφεται ως πανάγαθος και γεμάτος αγάπη για τα παιδιά του, να επιτρέπει ένα σωρό συμφορές πάνω σε γενιές ολόκληρες με τόσο αποτρόπαιους τρόπους, όσους ε΄χουμε φορτώσει στην εγκληματική ιδιοφυϊα του εκπεσόντα Εωσφόρου;
Παράλληλα, πως είναι δυνατό ένα πνευματικό ον που έφερε μέσα του τις ιδιότητες του Δημιουργού του, να διαστραφεί τόσο πολύ που να γεμίσει από μίσος και εχθρότητα για τους αδερφούς του και για τον ίδιο το Θεό που τον έφτιαξε; Και να αποστατήσει μάλιστα ενάντια στον απόλυτο άρχοντα της Δημιουργίας, γνωρίζοντας με τη σοφία που του δόθηκε πως δεν θα είχε απολύτως καμία ελπίδα επικράτησης απέναντι σε έναν τέτοιο αντίπαλο;
Είναι πολλά τα ερωτηματικά που ανακύπτουν όταν κανείς προσπαθεί να αναλύσει και να μελετήσει το χριστιανικό Εωσφόρο και δεν μπορούν όλα να παρατεθούν εδώ. Έχουν όμως απασχολήσει τους ανθρώπους εδώ και περισσότερο από 2.000 χρόνια και όσο η πνευματική εξέλιξη της ανθρωπότητας προχωράει προκύπτουν όλο και περισσότερες εκδοχές.

Η «ψυχανάλυση» του Εωσφόρου

Με την ανάπτυξη της ιατρικής και της επιστήμης γενικότερα, ο Εωσφόρος έγινε αντικείμενο επιστημονικής μελέτης και άρχισαν να ασχολούνται μαζί του οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι. Ένα μεγάλο μέρος των ασθενειών που αποδίδονταν στη δική του δράση πλέον αποδόθηκαν σε μικρόβια, λοιμογόνους παράγοντες, ενδογενείς παράγοντες και στον τρόπο ζωής των ανθρώπων και η αντιμετώπισή τους μέσω της μαγείας αντικαταστάθηκε προοδευτικά από την ιατρική και τις μεθόδους της. Και ενώ κανείς πλέον δεν αμφέβαλε για τη λοιμώδη αιτιολογία των παθήσεων και για τις υπόλοιπες εξηγήσεις που πρότεινε και απέδειξε η ιατρική επιστήμη, πεδίο διαμάχης παρέμεινε η ψυχική και νοητική σφαίρα, που θεωρείται ως το κατεξοχήν πεδίο δράσης του Εωσφόρου και του κακού γενικότερα. Η ιατρική σημείωσε κι εκεί απανωτές επιτυχίες δείχνοντας με αναμφισβήτητο τρόπο την ύπαρξη και δράση μεταβολικών και λοιπών παραγόντων στην εκδήλωση μιας «ψυχικής» νόσου αλλά υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός ανθρώπων ακόμη και σήμερα που δεν αποκλείουν την εωσφορική επίδραση, που πιθανώς να εκδηλώνεται στο υλικό πεδίο μέσω όλων αυτών των συνδρόμων και των παθολογικών καταστάσεων. Πόση αλήθεια μπορεί να έχει μια τέτοια άποψη;
Από τις πρώτες σοβαρές έρευνες της «ψυχολογίας» του Εωσφόρου αποτέλεσε το έργο του Φρόυντ, ο οποίος μελέτησε αρκετά τα αρχεία από τις δίκες των μαγισσών του Μεσαίωνα και έκανε ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις. Στο έργο του «eine demonologische neurose des 17en jahrhunderts» ( «μια δαιμονολογική νεύρωση του 17ου αιώνα) ισχυρίστηκε πως ο Εωσφόρος τον οποίο επικαλούνταν γυναίκες και άνδρες της εποχής που κατέληξαν στην  πυρά δεν ήταν παρά η εκδήλωση της σεξουαλικής καταπίεσης, η οποία αποτέλεσε πραγματική νεύρωση. Επιπλέον, θεώρησε πως ο Εωσφόρος δεν ήταν παρά η αρνητική όψη της πατρικής φιγούρας, με την οποία μοιάζει τόσο πολύ σε ουσία που πολλές φορές είναι δυσδιάκριτος ο διαχωρισμός τους. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, » δεν χρειάζεται ιδιαίτερη αναλυτική οξυδέρκεια για να μαντέψουμε ότι ο Θεός και ο Διάβολος ήταν αρχικά το ένα και το αυτό, μια μοναδική μορφή που αργότερα διαιρέθηκε σε δύο άλλες με αντίθετα χαρακτηριστικά». Παρατηρείτε πως αυτή η άποψη βρίσκεται πολύ κοντά στην αρχαία αντίληψη περί «καλού» και «κακού», επομένως ο Εωσφόρος δεν είναι παρά το μη αποδεκτό κομμάτι του καθενός από εμάς.
Σε πιο ευρεία βάση το εωσφορικό ζήτημα τέθηκε από τον Καρλ Γιούνγκ, ο οποίος δεν πίστευε ότι ο Σατανάς είναι μια απλή νεύρωση αλλά μια τάση εξήγησης του σύμπαντος με τη δυαδικότητα που εκφράζεται. Ταύτισε, λοιπόν, τον Εωσφόρο όχι απλά με το ατομικό «κακό» αλλά με τη δύναμη του Συλλογικού Ασυνείδητου, στην οποία εντάσσονται όλες οι αντίθετες όψεις του ίδιου νομίσματος. Δέχτηκε ότι ο εκπεσών αυτός Άγγελος αποτελεί ένα αρχέτυπο που το συναντούμε σε όλους τους πολιτισμούς και σε όλες τις εποχές με διαφορετική μορφή και εκφράζει όχι απλά την αρνητική όψη της πατρικής φιγούρας ή την καταπιεσμένη σεξουαλικότητα αλλά το σύνολο, σε ατομικό και συλλογικό περισσότερο επίπεδο, των καταπιεσμένων στοιχείων του ανθρώπινου γένους, στοιχείων που για διάφορους λόγους εκτοπίστηκαν από τη σφαίρα του συνειδητού, επειδή κρίθηκαν ως μη αποδεκτές ή συμβατές με την ηθική, ενώ επανέλαβε την αρχαία άποψη ότι ακόμη και για τον ίδιο το Θεό δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε ανθρώπινες περιγραφές, γιατί με τον τρόπο αυτό περιορίζουμε ένα Ον που από τη φύση του βρίσκεται πολύ πέρα από την ανθρώπινη διανόηση ή ταξινόμηση. Αναπόφευκτα, μέσα από μια τέτοια συλλογιστική, θυμόμαστε πως η ίδια η Καμπάλλα περιγράφει τα Κλιφώθ όχι αυθύπαρκτα ή ανεξάρτητα από τα Σεφιρώθ αλλά στην ουσία ως την καταστρεπτική τους όψη, όπως προκύπτει από την έλλειψη ισορροπίας μεταξύ τους αλλά θυμόμαστε επίσης τον Ησαϊα, στον οποίο ο Θεός δηλώνει ότι εκείνος είναι δότης τόσο του ανθρωπίνως νοούμενου ως καλού όσο και του κακού.

Ο Εωσφόρος δέσμιος και όχι δεσμώτης της κόλασης

Στον πίνακα που παρατίθεται στην αρχή του άρθρου έχει οπτικοποιηθεί το απόσπασμα της Θείας Κωμωδίας του Δάντη, όπου ο τελευταίος μαζί με τον Βιργίλιο φτάνουν στον ένατο κύκλο της Κόλασης και παρατηρούν τον Εωσφόρο, ως έναν τεράστιο γίγαντα, να στέκεται ως τη μέση χωμένος σε αιώνιο πάγο, από τον οποίο δεν μπορεί να ελευθερωθεί, μόνο παραδωμένος σε μια αιώνια θλίψη, κλαίει τη μοίρα του μετά την αποστασία του.
Τι είναι, λοιπόν, ο πρώτος αυτός αποστάτης; Ένας καταραμένος επαναστάτης της ελεύθερης βούλησης που εξαιτίας της προικίστηκε με μια τέτοια μοίρα, ένας φιλόδοξος Άγγελος που καταποντίστηκε από τη φιλοδοξία του και ξεχείλισε οργή και κακία για το Θεό και τον Άνθρωπο ή ένας παροπλισμένος πια εχθρός της ανθρωπότητας; Για όποιον αρέσκεται στο να βλέπει την ύπαρξη του Εωσφόρου πίσω από το οτιδήποτε, ο πίνακας αυτός και η διήγηση του Δάντη Αλιγκιέρι μοιάζει σχεδόν ουτοπική, ρομαντική και δίχως να έχει σχέση με τον γεμάτο πόλεμο, πόνο και θάνατο κόσμο μας. Ο πίνακας όμως αυτός, όπως και άλλοι παρόμοιοι, μας κωδικοποιούν πολύ σημαντικές γνώσεις, που θα επιχειρήσουμε απλά και μόνο να αγγίξουμε στο επόμενο άρθρο μας.
(συνεχίζεται)

εωσφόρος: ο εκπεσών άγγελος του κακού (μέρος 2ο)

O Σατανάς αναλαμβάνει δράση

Μετά την πτώση των Αγγέλων η τάξη αποκαταστάθηκε στον Ουρανό. Όμως ο ριγμένος στη «γη» Εωσφόρος δεν είχε πει την τελευταία του κουβέντα. Είχει ήδη δημιουργηθεί ο Αδάμ και η Εύα και είχαν λάβει σαφή εντολή από το Δημιουργό να μην δοκιμάσουν τους καρπούς του δέντρου της Γνώσεως του Καλού και του Κακού. Μια εντολή της οποίας η καταπάτηση θα αποδεικνυόταν μοιραία για το ανθρώπινο γένος. Δεν θα εξετάσουμε την ερμηνεία του γεγονότος αυτού (μιας και θα μας απασχολήσει σε άλλο άρθρο), θα αφήσουμε τη Γένεση να μας διηγηθεί τις στιγμές εκείνες κατά τις οποίες ο Εωσφόρος θα έπαιρνε την εκδίκησή του.
«Ο δε οφις ην φρονιμοτατος παντων των θηριων των επι της γης ων εποιησε Κυριος ο Θεος. Και ειπεν οφις τη γυναικι. Τι οτι ειπεν ο Θεος, ου μη φαγετε απο παντος ξυλου του παραδεισου; Και ειπεν η γυνη τω οφει. Απο καρπου του ξυλου του παραδεισου φαγουμεθα, απο δε του καρπου του ξυλου, ο εστιν εν εμσω του παραδεισου ειπεν ο Θεος ου φαγεσθε απ’ αυτου, ου δε μη αψησθε αυτου, ινα μη αποθανειτε. Και ειπεν ο οφις τη γυναικι: ου θανατω αποθανεισθε. Ηδει γαρ ο Θεος οτι η αν ημερα φαγητε απ’ αυτου, διανοιχθησονται υμων οι οφθαλμοι και εσεσθε ως Θεοι, γινωσκοντες καλον και πονηρον» (Γεν. 1 – 6)
Η συνέχεια είναι γνωστή: ο Θεός ανακαλύπτει την απάτη, διώχνει τους πρωτόπλαστους από τον παράδεισο και θέτει έχθρα ανάμεσα στην ανθρωπότητα και στον Όφι. Αιώνες μετά τη συγγραφή της Γένεσης, ο Απόστολος Ιωάννης στο Κ’ κεφάλαιο της Αποκάλυψης και στους στίχους 1 έως 2 είναι σαφής: » Και ειδον αγγελον καταβαινοντα εκ του ουρανου, εχοντα την κλειν της αβυσσου και αλυσιν μεγαλην επι την χειραν αυτου. Και εκρατησε τον δρακοντα, τον οφιν τον αρχαιον, ος εστι Διαβολος και Σατανας, ο πλανων την οικουμενην και εδησεν αυτον χιλια ετη» (η υπογράμμιση δική μου). Με άλλα λόγια, Διάβολος, Σατανάς και Όφις ταυτίζονται, ενώ στη συνείδηση κάποιων, όπως ο Ωριγένης και ο Τερτυλλιανός και ο Εωσφόρος είναι το ίδιο πράγμα.

Σατανάς, Διάβολος και Εωσφόρος

Για τους περισσότερους, όπως είπαμε, τα τρία αυτά ονόματα αναφέρονται στον ίδιο εκπεσόντα  Άγγελο, που με τη μορφή του Όφι εξαπάτησε τους πρωτόπλαστους και έφερε το Θάνατο στο ανθρώπινο γένος. «Διά-βολος» είναι εκείνος που διαβάλει το Θεό, που αντιστρέφει τις διδασκαλίες και λοιδορεί το Δημιουργό. «Σατανάς» είναι η απόδοση της εβραϊκής λέξης Ha -satan που σημαίνει «εχθρός, ενάντιος» και υποδηλώνει εκείνον που είναι εχθρός της ανθρωπότητας και εναντιώνεται στη Θεϊκή θέληση. «Σατανιήλ» ή «Σαταριέλ» είναι το όνομα που δίνεται στο απόκρυφο του Ενώχ για τον Σεμιαζά, τον αρχηγό των Γρηγορούντων (εκπεσόντων αγγέλων), ενώ «Εωσφόρος» είναι εκείνος που φέρνει την Αυγή, το άστρο της αυγής, ο πλανήτης Αφροδίτη και το στοιχείο φώσφορος. Αριθμολογικά, μάλιστα, θα παρατηρήσουμε σχέση μεταξύ του ονόματος «Διάβολος» και του «τραγοπόδαρος Θεός», μια σχέση που και για άλλους λόγους οδήγησε σε μια ταύτιση του αρχηγού των εκπεσόντων με τον αρχαιοελληνικό Θεό Πάνα, κατά τη γνώμη μου μη εύστοχη.

Αρχαίοι «Διάβολοι»

Αν και στις αρχαίες θρησκείες υπάρχουν θεότητες που σχετίζονται με το κακό, είναι στη χριστιανική κυρίως πίστη που το κακό αυτό προσωποποιείται τόσο έντονα και συγκεκριμενοποιείται. Ο χριστιανικός Εωσφόρος είναι μια οντότητα αποκλειστικά και μόνο κακόβουλη, χωρίς ίχνος καλοσύνης και χωρίς πιθανότητα μετάνοιας, προορισμένη να βασανίσει το ανθρώπινο γένος (αν και αρκετά παροπλισμένος μετά την Ανάσταση του Ιησού) μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία, οπότε και θα ριφθεί στο χάος και δεν θα γυρίσει ποτέ ξανά πίσω.
Αντίθετα στις αρχαίες λατρείες οι Θεοί που προσωποποιούν το κακό αρκετά συχνά έχουν και μια θετική όψη, η οποία προβάλεται κυρίως μέσα από ηρωικά τους κατορθώματα, όπως τα έχουν καταγράψει οι μυθολογίες. Με την εξαίρεση ίσως του ελληνικού Τυφωέα (που δεν είναι Θεός), οι θεοί και τα υπόλοιπα πλάσματα χαρακτηρίζονται από το γνωστό δυϊσμό: παρουσιάζονται έχοντας μέσα τους και το θετικό και το αρνητικό στοιχείο, άλλοτε είναι φιλεύσπλαχνοι και άλλοτε ολέθριοι και ασυγκίνητοι, άλλοτε γεμάτοι καλοσύνη και άλλοτε με κακία κι εκδικητικότητα που χρειάζεται εξευμενισμό. Ο εξευμενισμός του Σατανά υπάρχει ακόμη ως παράδοση στους Γεζίντι.
Ο πιο κοντινός  στο χριστιανικό Σατανά φαίνεται να είναι ο θεός Σεθ των αρχαίων Αιγυπτίων, ο δολοφόνος του Όσιρη που νικιέται από αυτόν μέσω του γιού του Ώρου, ενώ ο ίδιος ανασταίνεται από τη μαγεία της συζύγου του Ίσιδας και πλέον κυβερνά τον κάτω κόσμο. Στη διαμάχη Ώρου – Σεθ ο πρώτος τυφλώνεται και ο δεύτερος ευνουχίζεται και πίσω από αυτό το συμβολισμό κρύβεται στην πρώτη περίπτωση η απόκτηση σοφίας και στη δεύτερη η έλλειψη δημιουργικής δύναμης του κακού. Ακόμη και ο Σεθ όμως δεν είναι απόλυτα «κακός», αφού αναφέρονται ηρωικά κατορθώματα από αυτόν και λατρεύεται από τους αιγύπτιους νομάδες ως θεός της ερήμου. Καθόλου τυχαία, ο χριστιανικός Διάβολος θεωρείται ως «περιπατών εν τη ερήμω» και εξόριστος γενικά σε έρημους και άνυδρους τόπους.
Ομοίως στους Μεσοποτάμιους θα βρούμε την κακοποιό μορφή του Χουμπαμπά, από το έπος του Γκιλγκαμές, στους Φοίνικες θα συναντήσουμε το θεό Μοτ, εχθρό του αγαθού θεού Βάαλ και της συζύγου του Ανάθ και στο Ζωροαστρισμό τον Αριμάν, αιώνιο εχθρό του Άχουρα Μάσδα.

Τα προβλήματα του χριστιανικού Εωσφόρου – Διαβόλου

Οι βάσεις της ιουδαϊκής και χριστιανικής πίστης είναι αυστηρά μονοθεϊστικές. Ένας είναι ο Δημιουργός, η απόλυτη αρχή των πάντων και «ουκ εσονται σοι θεοι ετεροι πλην εμου», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην Έξοδο. Μέσα σε μια τέτοια λογική, της απόδοσης των πάντων σε μια Αρχή, ο Εωσφόρος δεν «χωράει» πουθενά, πέραν του ότι και αυτός είναι δημιούργημα της Αρχής αυτής και όχι Θεός από μόνος του. Οι όποιες δυνάμεις του προέρχονται από τη Θεότητα, στην οποία είναι απόλυτα υποταγμένος, όπως φαίνεται και στο βιβλίο του Ιώβ, κατά το οποίο ο Θεός επιτρέπει στο Διάβολο να υποβάλει σε δοκιμασίες τον Ιώβ αλλά να μην του επιτρέψει να τον σκοτώσει ή να αφανίσει την ψυχή του. Η ίδια σκέψη, άλλωστε, συνοψίζεται στον Ησαϊα απολύτως ξεκάθαρα: » Εγω ο κατασκευασας φως και ποιησας σκοτος, ο ποιων ειρηνη και κτιζων κακα, εγω Κυριος ο Θεος ο ποιων παντα ταυτα» (Ησ. 45, 7)
Μέσα σε έναν κόσμο θεϊκής παντοδυναμίας, η εικόνα του Εωσφόρου ως αρχηγού του κακού, υπαίτιου της πτώσης των ανθρώπων, του θανάτου και των άπειρων δεινών τους, μοιάζει απόλυτα αταίριαστη, μια παραφωνία στη μελωδία της Δημιουργίας, πόσο μάλλον όταν ο ίδιος ο Ιησούς τον αποκαλεί «άρχοντα του κόσμου τούτου». Η δυαρχία που διαφαίνεται είναι αντίθετη προς το χριστιανισμό, όπως και προς όλες τις σοβαρές θρησκείες. Η Δημιουργός Αρχή είναι Μία αλλά γίνεται αντιληπτή σε εμάς μέσα από τα ζεύγη των αντιθέτων.
Από πολύ νωρίς έγινε απόπειρα μετατροπής του Εωσφόρου σε αποδιοπομπαίο τράγο της προβληματικής ανθρώπινης συμπεριφοράς. Σε αυτον φορτώθηκαν οι κάθε είδους ανωμαλίες και τα δεινά της ανθρωπότητας αλλά μιας και οι άνθρωποι παρατηρούσαν πως το κακό γιγαντωνόταν, άλλο τόσο γιγαντωνόταν και η φιγούρα και ο ρόλος του Εωσφόρου. Από αποστάτης Άγγελος στον Ενώχ και στην υπόλοιπη βιβλιογραφία, κατέληξε στη συνείδηση των περισσότερων να είναι ο αντίθετος προς το θεό πόλος, ο αρνητικός, με άλλα λόγια ένας δεύτερος Θεός, εκείνος του Κακού. Η μετατροπή αυτή αλλά και η ίδια η ύπαρξη του Εωσφόρου, ανεξαρτήτως τους ακριβή ρόλου του, έθεταν σημαντικά φιλοσοφικά και θεολογικά ερωτήματα  που ακόμη και σήμερα ταλανίζουν τους ερευνητές και τους σκεπτόμενους πιστούς όλων των θρησκειών αφού η αναρώτηση περί του κακού είναι παγκόσμιο ερώτημα.
(συνεχίζεται)