Urban legends: Η νεομυθολογία των Αστικών Θρύλων

«Εάν από τις Δώδεκα έως τις Τρεις μετά τα μεσάνυχτα σχηματίσεις στο τηλέφωνό σου τον αριθμό 666, τότε θα σου απαντήσει μια φριχτή φωνή που θα σου λέει τρομερά πράγματα, ενώ θα ακούγονται κραυγές, ουρλιαχτά και υστερικά γέλια. Είναι ο ίδιος ο Διάβολος που απαντάει στο τηλεφώνημά σου. εγώ δεν τολμάω να το κάνω αλλά μου το είπε ένας φίλος μου που ένας φίλος του το είχε κάνει και δεν μπορούσε να κοιμηθεί τα βράδια μετά από αυτό…»
Θα μπορούσε να αποτελεί τη βάση μιας διαφήμισης εταιρείας κινητής ή σταθερής τηλεφωνίας και όμως δεν είναι κάτι τέτοιο αλλά η βάση ενός Αστικού Θρύλου. Με τον όρο αυτό εννοούμε τη δημιουργία και διάδοση ιστοριών εν είδει φήμης, την οποία επιβεβαιώνει κάποιος μάρτυρας που συνήθως εκείνος που την διηγείται δεν γνωρίζει προσωπικά αλλά αποτελεί γνωστό κάποιου άλλου γνωστού, ο οποίος ποτέ δεν αποκαλύπτεται.
Οι ιστορίες αυτές αποκαλούνται «αστικοί» θρύλοι αν και δεν εκτυλίσσονται πάντοτε σε αστικό περιβάλλον. Ο όρος δημιουργήθηκε κάπου στα τέλη της δεκαετίας του 1960 έτσι που να υπάρχει διάκριση μεταξύ των σύγχρονων ιστοριών και των παλιότερων της λαϊκής παράδοσης. Όπως και οι τελευταίες έτσι και οι πρώτες ενδέχεται να έχουν μέσα τους κάποιο σπόρο αλήθειας αλλά γενικά διακατέχονται από υπερβολή και διαστρέβλωση τόση που ο περισσότερος πλέον κόσμος δεν τις πιστεύει και τις χαρακτηρίζει ως εκφράσεις εκκεντρικότητας, παραπληροφόρησης και δεισιδαιμονίας. Είναι σε τέτοιο βαθμό μάλιστα η υπερβολή που πλέον αγνοείται εκείνη η περίφημη μικρή δόση αλήθειας που μπορεί να κρύβεται μέσα τους.
Θεωρώ ότι εάν κανείς καθίσει να κάνει μια σοβαρή έρευνα για αυτές τις ιστορίες, μπορεί να βγάλει χρήσιμα συμπεράσματα. Η ψυχολογία και η κοινωνιολογία, ίσως και άλλοι τομείς γνώσης να μπορούν να επωφεληθούν από τη μελέτη των αστικών θρύλων, γιατί στην πραγματικότητα δεν είναι παρά η εκπεφρασμένη ψυχολογία του πλήθους. Για αυτό ας μην βιαζόμαστε να απορρίπτουμε το οτιδήποτε.
Ο τελευταίος μήνας του χρόνου θα είναι αφιερωμένος στους αστικούς θρύλους. Θα προσπαθήσουμε να ερμηνεύσουμε μερικούς από αυτούς, θα μιλήσουμε για τη δομή τους και θα ασχοληθούμε με κάποιους που συναντάμε στην Ελλάδα και αλλού στον κόσμο. Για ακόμη μια φορά η συμμετοχή η δική σας θα είναι χρήσιμη, καθώς μπορείτε να αναφέρετε οποιονδήποτε θρύλο έχετε οι ίδιοι ακούσει.

Δομή και τυπικά στοιχεία των αστικών θρύλων

Όπως προαναφέρθηκε, ένας τυπικός αστικός θρύλος ξεκινά με την παραδοχή ότι η ιστορία που θα ακολουθήσει βιώθηκε από τον φίλο ενός φίλου ή από κάποιον απροσδιόριστο, άρα και μη επαληθεύσιμο γνωστό. Η διάδοσή της γίνεται στόμα με στόμα και, όπως είναι αναμενόμενο, σε κάθε μετάδοσή της παραποιείται ελαφρώς ενώ προστίθεται ολοένα και αυξανόμενο το στοιχείο της υπερβολής.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό τους είναι η απουσία δεδομένων που θα οδηγούσαν σε επαλήθευση της ιστορίας. Τα στοιχεία του φίλου του φίλου ποτέ δεν δίνονται ή δίνονται με τρόπο που δεν μπορούν να επαληθευτούν, για παράδειγμα «ο φίλος μου ο Κώστας έχει ένα φίλο τον Γιάννη, ο οποίος έζησε το εξής… ή άκουσε από τον φίλο του το Γιάννη ότι ένας ξάδερφός του…» Τοποθεσίες μπορεί να περιγράφονται με ακρίβεια ή εντελώς αόριστα, όπως αόριστος είναι συνήθως ο χρόνος στον οποίο συνέβη μια εμπειρία (π.χ πριν μερικά χρόνια).
Οι περισσότερες από αυτές, ευθέως ή εμμέσως έχουν «διδακτικό» ή αποτρεπτικό χαρακτήρα, αποθαρρύνοντας τον ακροατή από το να κάνει κάτι ή ενθαρρύνοντάς τον να κάνει κάτι άλλο. Σε κάποιες περιπτώσεις σκοπός του αστικού θρύλου είναι η δημιουργία ενός φοβικού κλίματος που σχετίζεται με μια καθιερωμένη συνήθεια του πλήθους ή η δημιουργία λανθασμένων εντυπώσεων γύρω  από κάποια επιστημονική γνώση ή κατάκτηση. Και σε αυτή την περίπτωση, όπως και στις άλλες, απουσιάζουν τα στοιχεία που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διερεύνηση της υπόθεσης. Πιστές στο ύφος των παραμυθιών και των θρύλων, οι αστικοί μύθοι (ένας άλλος συνώνυμος όρος) διακατέχονται από μια αυξανόμενη κλιμάκωση της έντασης της διήγησης, που συνήθως οδηγεί σε ένα απότομο τέλος.
Δεν πρέπει να παραβλέψουμε το γεγονός ότι σε πολλούς αστικούς θρύλους υποβόσκει το χιουμοριστικό στοιχείο, παρά το ότι το περιεχόμενό τους είναι δυσοίωνο.
Στα άρθρα που θα ακολουθήσουν θα εντοπίσουμε τις ομοιότητες ανάμεσα σε αστικούς θρύλους και μυθολογίες και προλήψεις ενώ θα επισημάνουμε την υπερβολή και σε ιστορίες που είναι πάρα πολύ πιθανό πως και οι ίδιοι θα έχετε ακούσει.
(συνεχίζεται)

Οι πολλές «όψεις» των φαντασμάτων (μέρος δεύτερο)

Θορυβοποιά πνεύματα

Τα πολύ γνωστά σε όλους μας από τον κινηματογράφο poltergeist, είναι τα φαντάσματα που προκαλούν διαφόρων μορφών κινητικά και ηχητικά φαινόμενα, σε αρκετές περιπτώσεις εξαιρετικά εντυπωσιακά, που λογικό επακόλουθο είναι να προξενούν το φόβο των μαρτύρων. Αρκετά από αυτά έχουν μελετηθεί, ενώ μου έχουν διηγηθεί ένα παρόμοιο φαινόμενο στο Άργος, κάπου στη δεκαετία του 1950.
Οι περισσότεροι πλέον ερευνητές προσανατολίζονται στο ότι το φαινόμενο poltergeist έχει περισσότερο να κάνει με τους ζωντανούς παρά με τους νεκρούς, αφού έχει παρατηρηθεί η άμεση συσχέτισή του με εφήβους, κυρίως κορίτσια, που βρίσκονται κατά τη διάρκεια ή πολύ κοντά στην Ήβη. Πρόκειται, με άλλα λόγια, περί της έντονης εκτόνωσης ενός είδους ενέργειας που ο Colin Wilson έχει ονομάσει μεταφορικά «σεξουαλικό ηλεκτρισμό» που εκδηλώνεται με πραγματικά εντυπωσιακό τρόπο, όπως έχει περιγράψει ο θρυλικός Charles Fort και άλλοι ερευνητές.
Πάντως, ξεφεύγοντας από το ζήτημα των poltergeist, πολύ συχνά οι επαφές με φαντάσματα χαρακτηρίζονται από την ακρόαση περίεργων ήχων, συνηθέστεροι από τους οποίους είναι το χτύπημα καμπάνας, το κλάμα, οι αναστεναγμοί, ήχοι αλυσίδας, χτυπήματα και διάφορα άλλα.

Στοιχειώματα

Σε γενικές γραμμές χαρακτηρίζουμε ως στοίχειωμα την ύπαρξη παραφυσικής δραστηριότητας, την εκδήλωση της δράσης ενός ή περισσοτέρων φαντασμάτων, δηλαδή σε κάποιον τόπο, χώρο ή σε αντικείμενο. Ένα πολύ γνωστό (αν κι αμφιλεγόμενο) παράδειγμα, είναι το Φραγκοκάστελο της Κρήτης με τους Δροσουλίτες του. Όπως έχουμε αναφέρει και στο πρώτο μέρος του άρθρου, κυριαρχεί η πεποίθηση πως τα φαντάσματα συνδέονται με τους τόπους ή τα αντικείμενα που σχετίζονταν όσο ήταν ζωντανά. Από αυτό ξεπηδούν οι χιλιάδες ιστορίες για τα στοιχειωμένα σπίτια, κάστρα, αμάξια, ξίφη, βιβλία και ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς. Για το λόγο αυτό δινόταν πάντοτε μεγάλη σημασία στα προσωπικά αντικείμενα των νεκρών, όπως στα ξίφη των πολεμιστών, για παράδειγμα, τα οποία παραδοσιακά θεωρούνται στοιχειωμένα από το φάντασμα του γενναίου αρχηγού τους.
Στην πραγματικότητα το «στοιχειό» δεν είναι παρά το Στοιχειακό, η εκδήλωση της δύναμης των στοιχείων, δηλαδή. Ανάλογα το στοιχείο υπάρχουν και οι οντότητες που εκδηλώνουν τη φύση του, δηλαδή στοιχειακά της γης, του νερού, της φωτιάς και του αέρα. Τα πλάσματα αυτά, με διαφορετικά ονόματα αλλά κοινή καταγωγή, υπάρχουν σε όλους τους λαούς και κανονικά δεν κατατάσσονται στα φαντάσματα αλλά συνήθως ως τέτοια θεωρούνται από τον κόσμο.

Μια μικρή διήγηση για το θάνατο

Όταν επέλθει ο θάνατος του πυκνού υλικού φορέα, η ψυχή αποτραβιέται στο αιθερικό σώμα και παραμένει εκεί για τρείς ημέρες, μέχρι να συμβεί η διάλυση και αυτού του φορέα, οπότε η ψυχή «εισέρχεται» στο αστρικό πεδίο και γενικά απορρίπτει ένα ένα τα «ενδύματά» της. Σε κάποια «σημεία» του αστρικού πεδίου υπάρχει η δυνατότητα επικοινωνίας ενός ανθρώπου με μια απενσαρκωμένη ψυχή αλλά αυτό γίνεται κάτω από εξαιρετικές συνθήκες και γενικά δεν συνιστάται, καθώς έχει χρησιμοποιηθεί για νεκρομαντεία με ειδεχθείς συνήθως σκοπούς.
Κάθε φορά που η ψυχή αφήνει πίσω της ένα από τα ενδύματά της, αυτό αποτελεί κατά κάποιο τρόπο ένα «κέλυφος», μια οντότητα δηλαδή που στερείται νοημοσύνης αλλά περιορίζεται στο να επαναλαμβάνει στερεότυπες, αυτοματοποιημένες αντιδράσεις, σχεδόν αντανακλαστικές και αυτό διότι στερείται όπως είπαμε της νοημοσύνης. Κάποιες φορές, υπό ειδικές συνθήκες, καθίσταται δυνατή η επικοινωνία με αυτό το κέλυφος και αυτό θεωρείται ως επικοινωνία με φάντασμα. Φυσικά, υπάρχουν και αρκετές άλλες περιπτώσεις και συνθήκες αλλά δεν χρειάζεται να αναφερθούμε σε αυτές.

Τα αγαθά πνεύματα

Ας μη φανταστεί κανείς πως το «πνεύμα – φάντασμα» είναι απαραίτητα κάτι κακό που έρχεται για να τρομάξει ή να προκαλέσει δυσάρεστα επακόλουθα. Πιστεύοντας πως ο θάνατος δεν είναι παρά μια μεταβατική φάση που οδηγεί στην πραγματική ζωή, ξέρουμε καλά πως η ψυχή είναι αθάνατη και συνεχίζει το έργο της στα υπόλοιπα επίπεδα, μέχρι ξανά να ενσαρκωθεί. Όταν μετά από έναν άγνωστο αριθμό ενσαρκώσεων απελευθερωθεί από αυτό τον τροχό, έχοντας πλέον διδαχτεί όσα χρειάζεται, υπάρχει ο δρόμος της ένωσης με το Θεό και ο δρόμος της παραμονής στον κύκλο της σαμσάρα, ώστε με τον τρόπο αυτό να βοηθηθούν και άλλες ψυχές στον αγώνα τους. Τα πολύ εξελιγμένα αυτά πνεύματα, που ονομάζονται Ντέβας, μπορούν να έρθουν σε επαφή με τους κατοίκους του υλικού πεδίου όποτε το επιθυμήσουν αλλά φυσικά κι εδώ υπάρχουν προϋποθέσεις και περιορισμοί, κυρίως από την πλευρά των ανθρώπων του υλικού πεδίου.
Εκτός από αυτά τα πολύ εξελιγμένα πνεύματα που εκτός από Ντέβας έχουν ονομαστεί Άγγελοι, Άγιοι, Τελειωθέντες, Λευκή Αδερφότητα, Βοδισάτβας και με πολλά άλλα ονόματα είναι γνωστοί, υπάρχει και η ακούσια δημιουργία σκεπτομορφών, που λέγεται πως όλοι μας ασυναίσθητα μπορούμε να δομήσουμε για τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

Οι πολλές «όψεις» των φαντασμάτων (μέρος πρώτο)

Πλησιάζοντας στα τέλη του Νοέμβρη, του μήνα η αρθρογραφία του οποίου είναι αφιερωμένη στα φαντάσματα, θα προσπαθήσουμε στο άρθρο αυτό να μιλήσουμε για… λίγο από όλα. Θα αναφερθούμε δηλαδή επιγραμματικά σε αρκετές κατηγορίες φαινομένων που σε γενικές γραμμές θα μπορούσαν να οριστούν ως «φαντάσματα» ή φαινόμενα που σχετίζονται με αυτά, ενώ θα μιλήσουμε επίσης για μερικές συσχετιζόμενες με αυτά δοξασίες και παραδόσεις τόσο από την Ελλάδα όσο και από τον υπόλοιπο κόσμο, στον οποίο τόσο πολύ αφθονεί η «φαντασματική» παράδοση από τις πρώιμες κιόλας εποχές της ανθρώπινης κυριαρχίας στον πλανήτη.

Ψυχικές προβολές

Αποτελεί μια από τις πιθανές αιτίες δημιουργίας του φαινομένου των φαντασμάτων. Εντελώς απλά, δεχόμαστε ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν αναπτυγμένες ψυχικές ικανότητες και είναι δυνατό σε αυτούς να προβάλουν τα προϊόντα της σκέψης ή φαντασίας τους. Αυτή, εντελώς απλοϊκά, είναι η Αρχή της δημιουργίας των Σκεπτομορφών, που έγιναν ιδιαίτερα γνωστές χάρη στο έργο της Θεοσοφίστριας Annie Besant αλλά που σαφώς αποτελούν πεδίο του Εσωτερισμού. Οι προβολές αυτές με τη σειρά τους γίνονται αντιληπτές από ανθρώπους που αποκαλούνται «δέκτες» εξαιτίας του γεγονότος ότι έχουν ευκολία στο να τις προσλαμβάνουν.Δεν υπάρχει λόγος να επεκταθούμε περισσότερο στη φύση των Σκεπτομορφών, αρκεί όμως να αναφέρουμε ότι αυτές μπορεί να «προσλαμβάνουν» διάφορες μορφές ανάλογα με την επιθυμία του πομπού τους.
Μια άλλη ικανότητα που ορισμένοι έχουν είναι η προβολή του αιθερικού σώματος. Ίσως με τις δύο αυτές θεωρίες να μπορούν να εξηγηθούν φαινόμενα όπως της πολυστασίας που ορισμένοι ιδιαίτεροι άνθρωποι κατέχουν ή ακόμη και τα περίφημα φαντάσματα νεκρών που πηγαίνουν να ενημερώσουν τους οικείους τους για το θάνατό τους ή για να τους δουν για μια τελευταία φορά. Στο σημείο αυτό καλό θα ήταν ανα αναφέρουμε ότι σύμφωνα με τον Εσωτερισμό, το αιθερικό σώμα διατηρείται μέχρι και τρεις ημέρες μετά το θάνατο του πυκνού υλικού σώματος και πιθανά αυτό να αποτέλεσε την αιτία των ιστοριών περί των φαντασμάτων των νεκροταφείων. Η ψυχή που δεν επιθυμεί να φύγει για διάφορους λόγους προσπαθεί να αγκιστρωθεί στο αιθερικό σώμα κι όταν αυτό μοιραία θα διαλυθεί, τότε εκείνη προσπαθεί να κρατηθεί με νύχια και με δόντια από το αστρικό σώμα, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να διαφύγει το θάνατο. Αυτό είναι ένα μελανό σημείο στην εξέλιξή της και η Εκκλησία και οι θρησκείες έχουν ισχυρά τυπικά ώστε να βοηθήσουν την ψυχή να φύγει ήρεμη και να μην αφήσει πίσω της αστρικά κελύφη, τα οποία με τη σειρά τους μπορεί να δημιουργήσουν ενοχλήσεις που δεν χρειάζεται να αναφέρουμε.

Ψυχικές «στάσεις»

Ονομάζω αυθαίρετα με αυτό τον όρο όλα εκείνα τα φαινόμενα κατά τα οποία η ψυχή δεν αποφασίζει να εγκαταλείψει το υλικό πεδίο και παραμένει στάσιμη, με όποιον τρόπο και αν μπορεί (ή νομίζει ότι μπορεί) να πετύχει κάτι τέτοιο. Δυστυχώς είναι αλήθεια πως αρκετές ψυχές μπορούν να βρεθούν σε τέλμα, όμως ας μην ξεχνάει κανείς πως υπάρχει Έλεος κι Αγάπη και τίποτα δεν μένει αφρόντιστο.
Οι περισσότερες παραδόσεις περί φαντασμάτων σχετίζονται με αυτό ακριβώς το γεγονός, έστω και αν είναι εξαιρετικά παρατραβηγμένο. Το στερεότυπο «σενάριο» είναι μια ψυχή που δεν αναπαύεται εξαιτίας της οργής της για τους ζωντανούς ή λόγω κάποιας σοβαρής υπόθεσης που έμεινε ατέλειωτη ή εξαιτίας της μεγάλης προσήλωσής της στο υλικό πεδίο, οπότε προκαλεί διαφόρων ειδών ανωμαλίες και ενοχλήσεις στον κόσμο των ζωντανών. Η παράδοση αυτή είναι πανάρχαιη και πηγαίνει πίσω στη εποχή των Σουμέριων, από την οποία και κληροδοτήθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα φαντάσματα έγιναν πλέον αιμοδιψείς οντότητες που θέλουν το αίμα των ζωντανών για να διατηρηθούν στη ζωή. «Ζουν» δυστυχισμένα σε ένα άλλο επίπεδο συνείδησης και προκαλούν το φόβο. Μια άλλη αιτία ψυχικής «στάσης» είναι κάποιο μεγάλο σφάλμα που έγινε κατά τη διάρκεια της ζωής, μια αμαρτία που παρεμποδίζει την ανάπαυση ή μια υπόσχεση που έμεινε ανεκπλήρωτη. Παραδείγματα αυτών των δύο περιπτώσεων από τη λαϊκή μας παράδοση είναι η πεποίθηση των κατοίκων της αρκαδικής υπαίθρου ότι τα παιδιά που πεθαίνουν αβάπτιστα γίνονται «σμερδάκια» τα οποία μπορεί κανείς να δει τις νύχτες στην εξοχή, με τη μορφή μικρών φωτών ή σαν γλώσσες φωτιάς. Σμερδάκια όμως θα γίνουν και τα προϊόντα των εκτρώσεων, καθώς και τα καταραμένα παιδιά.
Στο Δημοτικό «Του νεκρού αδερφού» διαπιστώνουμε την παράδοση ότι ο νεκρός που έχει αφήσει πίσω του μια σημαντική υπόθεση, επιστρέφει για να την εκπληρώσει. Έτσι ο Κωνσταντής γυρίζει από τους νεκρούς για να επιστρέψει την αδερφή του στη μάνα τους. Η κατάληξη του ποιήματος, ο θάνατος της μητέρας και της κόρης, θεωρείται πως προσδίδει το μέγιστο στη δραματικότητα. Έχω τη γνώμη ότι εκτός από αυτό μας λέει και κάτι άλλο σημαντικό, όπως τόσα και τόσα παραμύθια. Ότι δεν είναι δυνατό να συγχρωτιστούν οι κάτοικοι των δύο κόσμων χωρίς να υποστούν τις συνέπειες.

Φαντάσματα – φύλακες

Υπάρχουν φαντάσματα που, πιστά στην υπόσχεση που έδωσαν όσο ήταν ζωντανά ή στην κατάρα με την οποία δέθηκαν, παραμένουν στο πυκνό υλικό πεδίο, αιώνιοι τηρητές της υπόσχεσης που δόθηκε. Έτσι, τέτοια πνεύματα συναντάμε να είναι φύλακες θησαυρών και σημαντικών τόπων, έτοιμοι να εμποδίσουν τον κάθε επίδοξο καταπατητή. Παράδειγμα μιας τέτοιας δοξασίας έχουμε, εκτός των άλλων, στην Αργολίδα, με τον περίφημο Νάνο, τον οποίο όλοι ξέρουν αλλά ελάχιστοι έχουν δει. Ο νάνος αυτός υποτίθεται ότι φυλάει έναν θησαυρό που κανείς δεν ξέρει που βρίσκεται. Μια αντίστοιχη ιστορία έχετε όλοι ακούσει για τη φύλαξη των τάφων των Φαραώ, όπου η «κατάρα» υποτίθεται ότι χτύπησε με σφοδρότητα εκείνους που άνοιξαν τον τάφο του Τουταγχαμών.
Κι αυτή η παράδοση είναι πολύ παλιά και τις προγενέστερες εποχές γινόταν σεβαστή. Το μέρος που είχε ταφεί κάποιος σπουδαίος βασιλιάς, πολεμιστής ή οτιδήποτε άλλο, το σέβονταν γιατί ως την αιωνιότητα ο νεκρός ήταν ο φύλακάς του και δεν επέτρεπε σε κανέναν με κακόβουλες προθέσεις να ατιμάσει τον τόπο όπου αναπαυόταν.
Στην ίδια περίπτωση ανήκουν τα λεγόμενα προγονικά φαντάσματα, τα πνεύματα δηλαδή των νεκρών προγόνων που φύλαγαν όχι μόνο τον τόπο ταφής τους αλλά το σπίτι που έζησαν, την οικογένειά τους  και ολόκληρη τη φυλή. Σε αρκετές κοινότητες και φυλές, ακόμη και σήμερα, υπάρχει ιδιαίτερη λατρεία των προγονικών πνευμάτων, τα οποία σε περιόδους δυστυχίας πρέπει να εξευμενίζονται.

Φαντάσματα, οπτασίες, στοιχειά, σκεπτομορφές

Με τον όρο «φάντασμα» τις περισσότερες φορές εννοούμε τη θέαση της φασματικής συνήθως εικόνας ενός ανθρώπου που έχει πεθάνει. Τα πλέον συνηθισμένα μέρη που αναφέρεται αυτή η «επαφή» είναι τα μέρη στα οποία ζούσε ο νεκρός ή που τα αγαπούσε πολύ ή ακόμη και το μέρος όπου έχει ταφεί, τα περίφημα «φαντάσματα των νεκροταφείων» που είναι τόσο συχνά στη λαϊκή παράδοση. Τα μέρη αυτά συνήθως αποκαλούνται «στοιχειωμένα» μιας και «στοιχειώνουν» από το φάντασμα κάποιου ανθρώπου που δεν βρίσκει ανάπαυση μετά το θάνατο για διάφορους λόγους, σημαντικότεροι από τους οποίους θεωρούνται η αυτοκτονία, ο βίαιος θάνατος, ο ιδιαίτερα ειδεχθής βίος του θανόντα και η ισχυρή προσκόλλησή του στο υλικό πεδίο. Ένα φάντασμα ωστόσο δεν γίνεται πάντοτε αντιληπτό μέσω «οπτικής» επαφής αλλά και εξαιτίας των περίεργων φαινομένων που προκαλεί, όπως ανεξήγητοι θόρυβοι, υποτιθέμενα κινητικά φαινόμενα και διάφορα άλλα που συνήθως αποκαλούνται poltergeist ή «ταραχοποιό πνεύμα». Ωστόσο «φάντασμα» δεν θεωρείται μόνο η θέαση της ψυχής ενός ανθρώπου. Αναφέρονται, όπως ήδη έχουμε δει, φαντάσματα πλοίων, τρένων, αυτοκινήτων και ζώων, τα οποία συνήθως εντάσσονται στην κατηγορία των στοιχειωμάτων.
Η πίστη στα φαντάσματα είναι παγκόσμια και πανάρχαιη, σχετιζόμενη με τον ανιμισμό και με την πίστη στη μετά θάνατον ζωή. Αντί της λέξης «φάντασμα» συχνά χρησιμοποιούνται και άλλες, όπως «οπτασία», «παρουσία», «οντότητα» και «πνεύμα». Η τελευταία λέξη προέρχεται από το ελληνικό ρήμα «πνέω» και συσχετίστηκε ισχυρά με την ψυχή και τη ζωή. Θυμηθείτε ότι στη Γένεση ο Θεός «ενεφύσησε πνοήν ζωής» στον Αδάμ ή ότι ο Ιησούς στο Σταυρό «παρέδωσεν το Πνεύμα αυτού» ή επίσης ότι συνηθίζουμε να λέμε για κάποιον που πεθαίνει ότι «άφησε την τελευταία του πνοή». Η ψυχή συσχετίστηκε με την πνοή και το πνεύμα και ενώ σε πολλούς λαούς αυτή η ψυχή – πνοή συνήθως συμβολίστηκε με κάποιο πτηνό (πχ περιστέρι), από την εποχή του αιγυπτιακού πολιτισμού σταδιακά άρχισε να συμβολίζεται και ως μια μικρογραφία του νεκρού πλέον ανθρώπου. Στη χριστιανική εικονογραφία μπορείτε να το διαπιστώσετε αυτό στις εικόνες με την Κοίμηση της Θεοτόκου, όπου την ψυχή της, με τη μορφή ενός μικρού κοριτσιού, παραλαμβάνει ο ίδιος ο Ιησούς.
Ίσως να μην υπάρχει σε ολόκληρο τον πλανήτη πιο επίμονη παράδοση από αυτή την φαντασμάτων. Συναντούνται, όπως αναφέραμε, σε όλους τους πολιτισμούς, σε όλους τους λαούς και σε κάθε εποχή. Σε μια πρόσφατη έρευνα, μάλιστα, αποδείχτηκε ότι περισσότερο από το 1/3 των αμερικανών πιστεύουν στα φαντάσματα, ενώ ιδιαίτερα υψηλά είναι και τα ποσοστά σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης, ενώ φαίνεται πως υπάρχει και σχέση ανάμεσα στην πίστη στα φαντάσματα με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των ανθρώπων καθώς και με το μορφωτικό επίπεδο.
Φυσικά, υπάρχει και ο αντίλογος που προέρχεται από τους σκεπτικιστές. Αυτοί πιστεύουν ότι τα φαντάσματα είναι προϊόν φαντασίας ή διαταραγμένης ψυχικής κατάστασης και ότι αποτελούν συλλογικό φόβο ως προς το άγνωστο του θανάτου. Θεωρίες υπάρχουν ακόμη σχετικά με τις εκπομπές μονοξειδίου του άνθρακα σε πολλούς χώρους που θεωρούνται στοιχειωμένοι. Η ένωση αυτή είναι ικανή να προκαλέσει οπτικές και ακουστικές παραισθήσεις όταν υπερβεί κάποια ορισμένη συγκέντρωση και η αλήθεια είναι πως μπορεί να υπάρχει σε κλειστούς για χρόνια χώρους που δεν οξυγονώνονται αλλά δεν εξηγεί τις θεάσεις σε περισσότερο ανοιχτούς χώρους.
Υπάρχει ακόμη και η θεωρία της εκπομπής των υπόηχων, οι οποίοι αν και δεν γίνονται αντιληπτοί από τον άνθρωπο, είναι ικανοί να του προκαλέσουν κάποια από τα «συμπτώματα» που περιγράφονται από τους μάρτυρες, όπως για παράδειγμα το ρίγος. Η θεωρία είναι ενδιαφέρουσα αλλά θα χρειαστεί να βρούμε επίσης και την πηγή εκπομπής των υπόηχων αυτών. Άλλες θεωρίες που κυκλοφορούν είναι η θεωρία των υπναγωγικών παραισθήσεων, οι οφθαλμαπάτες, το γήινο μαγνητικό πεδίο που κατά τόπους είναι πολύ ισχυρό κ.α
Μια άλλη θεωρία θέλει τα φαντάσματα αυτά να είναι στην πραγματικότητα Σκεπτομορφές, εκδηλώσεις δηλαδή της ανθρώπινης σκέψης αν και οι σκεπτομορφές δεν εκπορεύονται μόνο από τον άνθρωπο, αφού το ίδιο το Σύμπαν θεωρείται ως μια σκεπτομορφή του Θεού. Τα φαντάσματα των νεκροταφείων θεωρούνται πως δεν είναι παρά το αιθερικό σώμα του νεκρού, το οποίο διαλύεται μετά από τρεις ημέρες.

Φαντάσματα και άλλες ιστορίες από το Άργος (μέρος 2ο)

Σύμφωνα με τα όσα μου διηγήθηκαν, στο νότιο τμήμα της πόλης, στην περιοχή Ξυρόβρυση, στο δρόμο που πλέον οδηγεί στο Δήμο Λέρνας, κατά τη διάρκεια του πολέμου είχαν σκοτωθεί πολλοί Ιταλοί από τους Γερμανούς και είχαν ριχτεί σε έναν ομαδικό τάφο, σε μια περιοχή που υπήρχαν χωμάτινοι λόφοι και σκουπίδια. Από την περιοχή εκείνη κάθε απόγευμα περνούσαν οι εργάτες στα χωράφια που βρίσκονταν λίγο πιο κάτω. Δεν ήταν λίγες οι φορές που είχαν παρατηρήσει φασματικές φιγούρες να κάνουν βόλτες με τις στρατιωτικές μηχανές τους εκεί στους αμμόλοφους και μάλιστα ακουγόταν καθαρά ο ήχος από τις μηχανές τόσο που οι χωρικοί συνήθως απέφευγαν να περνούν από το σημείο εκείνο μετά τη δύση του Ηλίου. Η αλήθεια είναι πως ο τόπος εκείνος έχει μια παράξενη ενέργεια, όχι απαραίτητα αρνητική αλλά σίγουρα σου προκαλεί μια δυσθυμία, παρά τις δεκαετίες που έχουν περάσει. Δεν ξέρω αν έχει κάποια σχέση, πάντως ο τόπος εκείνος βρίσκεται στην ίδια ευθεία με τον προαναφερόμενο ναό, περίπου 1,5 χιλιόμετρα νοτιότερά του.
Στην οδό που βρίσκεται απέναντι από το ναό, όπως είπαμε και προηγουμένως, έχουν κατά καιρούς αναφερθεί φασματικές παρουσίες και περίεργοι ήχοι. Τα φαινόμενα αυτά αναφέρονται εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια και στις παλιότερες εποχές συνέβαιναν όχι μόνο τις νύχτες, όπως και είναι πιο συνηθισμένο. Στη σύγχρονη εποχή έχω κι εγώ παραστεί μάρτυρας του ήχου μου αφήνει μια αλυσίδα επάνω στην άσφαλτο του δρόμου. Αρχικά κανείς νομίζει ότι πρόκειται για κάποιο ζώο, ίσως σκυλί που έχει λυθεί, όμως δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Δεν ήταν λίγα τα βράδια που ο ήχος αυτός, συνοδευόμενος από βήματα που έμοιαζαν με οπλές αλόγου ή κατσίκας έγινε το επίκεντρο της προσοχής των κατοίκων, κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και μάλιστα μετά τον Ιούλιο. Η αίσθηση που άφηνε, παρόλα αυτά, δεν ήταν φόβου αλλά θλίψης. Οι παλαιότεροι κάτοικοι μου διηγήθηκαν πως το φαινόμενο αυτό είχε σημειωθεί από πριν το 1900, τότε που ακόμη δεν υπήρχε άσφαλτος. Να ήταν άραγε κάποια ψυχή που δεν έβρισκε ανάπαυση; Ποιός ξέρει. Οι κάτοικοι εντούτοις απευθύνθηκαν στην Εκκλησία και τέλεσαν ένα μικρό τρισάγιο προς ανάπαυσιν του άγνωστου πνεύματος και η αλήθεια είναι πως εδώ και μερικά χρόνια ο ήχος αυτός δεν έχει ακουστεί ξανά, εκτός και πρόκειται για περιοδικό φαινόμενο ή αν είναι άλλη η αιτιολογία του.
Δεν είναι λίγες και οι ιστορίες που αφορούν στο Κάστρο της πόλης. Για πολλούς θεωρείται ως ένας στοιχειωμένος τόπος, πιθανώς από τα φαντάσματα όλων εκείνων που έχασαν τη ζωή τους μέσα κι έξω από τα τείχη του στους τόσους πολέμους που έζησε. Δεν έχω παρατηρήσει ποτέ τίποτα στο Κάστρο, παρά το γεγονός ότι αρκετά παλιότερα δεν ήταν λίγες οι φορές που είχα δει από το μπαλκόνι μου ανθρώπους με πυρσούς κατά τις μεταμεσονύχτιες ώρες. Οι φήμες της εποχής ήθελαν το Κάστρο να ήταν ο τόπος συνάντησης πιστών του Σατανά, οι οποίοι μαζεύονταν εκεί και πραγματοποιούσαν τις ακατανόμαστες λατρείες τους. Η αλήθεια είναι πως στην αυτοψία που είχα κάνει είχα βρει σημάδια προσωπικής διαμονής στο χώρο, όπως ίχνη φωτιάς, σκουπίδια και σύμβολα στις πέτρες. Παρόλα αυτά, θεωρώ ότι δεν ήταν παρά οικονομικοί μετανάστες που κατέφευγαν εκεί πάνω για να περάσουν τη νύχτα τους, ελλείψει άλλου χώρου.

Φαντάσματα και άλλες ιστορίες από το Άργος

Το Άργος είναι μια πανάρχαια ελληνική πόλη στην Πελοπόννησο και σύμφωνα με κάποιες απόψεις, πρόκειται για την αρχαιότερη πόλη της Ελλάδας που κατοικείται συνεχώς από αρχαιοτάτων χρόνων, χωρίς διακοπή. Είναι ένας τόπος που χιλιάδες άνθρωποι έζησαν, πόνεσαν, χάρηκαν, πέθαναν, γεννήθηκαν, σκοτώθηκαν και φόρτισαν το χώρο με την τεράστια ενέργειά τους. Αποτέλεσμα όλων αυτών ίσως είναι και οι παρακάτω ιστορίες μας που συνέβησαν ή και συνεχίζουν να συμβαίνουν στην ευρύτερη περιοχή της φωτογραφίας. Για την αξιοπιστία των μαρτύρων μπορώ να εγγυηθώ προσωπικά.

Ο Ναός Κοίμησης της Θεοτόκου

Πρόκειται για τον αρχαιότερο χριστιανικό ναό της πόλης, που χρονολογείται στις αρχές του 12ου μ. Χ αιώνα. Όπως μπορεί εύκολα να παρατηρήσει ο επισκέπτης, για τη ναοδόμηση έχουν χρησιμοποιηθεί λαξευμένοι και εγχάρακτοι λίθοι από τους κοντινούς αρχαιολογικούς χώρους. Στον ίδιο ναό φυλάσσονταν τα οστά του πολιούχου Αγίου Πέτρου Επισκόπου Άργους μέχρι το 1421, ενώ επίσης εκεί ορκίστηκαν οι πληρεξούσιοι της Τέταρτης Και Πέμπτης Εθνοσυνέλευσης. Στη βορινή πλευρά του ναού, ο οποίος περιβάλλεται και από το μεγαλύτερο νεκροταφείο της πόλης, υπήρχε σύμφωνα με μαρτυρίες παλιών κατοίκων, ένα πολύ μεγάλο ρέμα, το οποίο πλέον έχει σκεπαστεί με έναν διπλό δρόμο και πολλά σπίτια. Κάπου στη νότια πλευρά του σημερινού ναού υπήρχε η νότια πύλη της αρχαίας πόλης και τα τείχη, ενώ σε ολόκληρη την περιοχή, όπως και σε ολόκληρη την πόλη, έχουν ανακαλυφθεί αρχαιολογικά μνημεία και πολλοί τάφοι. Αυτά ως προς την περιοχή και ας τα λάβουμε υπόψη στις ιστορίες που ακολουθούν.
Κάποιοι ερευνητές τονίζουν ότι οριακά φαινόμενα συμβαίνουν κοντά σε παλιά ρέματα ή πάνω σε αυτά. Οι λόγοι δεν είναι ακριβώς κατανοητοί αλλά τέτοιες τοποθεσίες θεωρούνται ως «μεταβατικές» και μάλιστα θεωρείται ιδιαίτερα άσχημο το να περνάει κάποιο υπόγειο ρέμα – ποταμός κάτω από ένα σπίτι. Η προέκταση του αρχαίου ρέματος που αναφέρθηκε, είναι η οδόςπου βλέπετε αμέσως δεξιά από το νεκροταφείο, στην οποία έχουν σημειωθεί πολλά συμβάντα εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια.
Αρκετοί κάτοικοι έχουν αναφέρει την ύπαρξη περίεργων θορύβων κατά τις νυχτερινές ώρες. Οι θόρυβοι αυτοί περιγράφονται σαν μεγάλες «σβούρες» που ακούγονται για μερικά δευτερόλεπτα ιδιαίτερα έντονα. Επίσης έχει αναφερθεί θόρυβος σαν «οχλαγωγία», ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι ακούν ήχους κανονικών βημάτων στις ταράτσες των σπιτιών τους τις νυχτερινές ώρες, χωρίς φυσικά να μπορούν να εξηγηθούν με κάποιον άλλο λογικότερο τρόπο. Στον ίδιο δρόμο, σε μια απόσταση περίπου 100 μέτρων από το ναό, έχουν διαπιστωθεί και φασματικές παρουσίες να προέρχονται από την περιοχή του ναού και να χάνονται στο δεύτερο σταυροδρόμι. Περίπου στην ίδια απόσταση αναφέρονται και τα ακουστικά φαινόμενα, τα οποία είναι πολύ γνωστά σε Μοναχούς και Μοναχές εάν το ερευνήσετε λίγο, οπότε και θα διαπιστώσετε τι εξήγηση δίνουν. Ας περάσουμε όμως να δούμε μερικές ενδεικτικές ιστορίες όπως μου τις διηγήθηκαν αλλά και όπως τις βίωσα εγώ ο ίδιος σε σχετική έρευνα.
Πριν από περισσότερα από 50 χρόνια δύο αδερφές σηκώθηκαν νωρίς το πρωί για να πάνε στη Λειτουργία των Χριστουγέννων. Η περιοχή τότε ήταν πολύ διαφορετική και υπήρχαν ελάχιστες αγροικίες, ενώ οι κάτοικοι γνωρίζονταν καλά μεταξύ τους, ξέροντας τα πάντα ο ένας για τον άλλο. Λίγα μέτρα πριν φτάσουν στην εκκλησία, είδαν έναν τράγο να πηδάει πάνω στη μάντρα και να ξεφυσάει δυνατά κοιτάζοντάς τες. Ήξεραν καλά πως οι ιδιοκτήτες του σπιτιού που βρισκόταν πίσω από τη μάντρα δεν διέθεταν τέτοια ζώα, όμως ο τράγος τις έβγαλε γρήγορα από την απορία του τι συμβαίνει, καθώς ξαφνικά χάθηκε από τα μάτια τους το ίδιο απότομα όσο είχε εμφανιστεί. Τι μπορεί να ήταν αυτό που είδαν εκείνο το κρύο πρωινό του Δεκέμβρη;
Παλιοί κάτοικοι της περιοχής μου διηγήθηκαν πως κάποτε στον περίβολο του ναού υπήρχαν μερικά δωμάτια τα οποία παραχωρούσε το συμβούλιο του ναού στους εκάστοτε νεωκόρους, ώστε να διαμένουν με την οικογένειά τους. Στα χρόνια μετά τους μεγάλους πολέμους ο τότε νεωκόρος (για τον οποίο δεν κατάφερα να βρω στοιχεία), πλησίασε έναν κάτοικο της περιοχής, ο οποίος νοίκιαζε δωμάτια δίπλα από το σπίτι του. Στην εύλογη απορία του γιατί να νοικιάσει δωμάτιο τη στιγμή που διέμενε δωρεάν, ο νεωκόρος δεν απάντησε. Ήταν μετά από αρκετό καιρό που νοίκιασε το σπίτι που εκμυστηρεύτηκε στον ιδιοκτήτη πως τόσο ο ίδιος όσο και η γυναίκα και τα παιδιά του αναγκάζονταν να κλειδώνονται στο σπίτι τους μόλις έπεφτε ο ήλιος γιατί φοβούνταν με αυτά που έβλεπαν κι άκουγαν. Φωνές, κλάματα, φασματικές παρουσίες, περίεργοι ήχοι, όλα ισχυριζόταν πως δεν μπορούσαν να εξηγηθούν με κάποιον άλλο τρόπο. Έλεγε αλήθεια ή είχε επηρεαστεί από τη δεισιδαιμονία της εποχής και από το οπωσδήποτε όχι ευχάριστο περιβάλλον που διέμενε; Ποτέ κανείς δεν θα μάθει.
(συνεχίζεται)

Στοιχειωμένα στρατόπεδα: θρύλοι και πραγματικότητα

Η αρθρογραφία του Νοέμβρη είναι αφιερωμένη σε θέματα παραψυχολογίας και πιο συγκεκριμένα θα ασχοληθούμε για τις επόμενες τρεις εβδομάδες με φαντάσματα και ιστορίες στοιχειωμένων τόπων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Όσοι από εμάς έχουμε υπηρετήσει τη στρατιωτική μας θητεία αναμφίβολα θα έχουμε ακούσει ιστορίες τρόμου που σχετίζονται με την ύπαρξη φαντασμάτων και στοιχειωμάτων σε στρατόπεδα. Οι ιστορίες αυτές ακολουθούν στις περισσότερες περιπτώσεις το κλασικό μοτίβο κάποιας σκοπιάς, απομακρυσμένης συνήθως, στην οποία πριν από καιρό αυτοκτόνησε ένας ή περισσότεροι στρατιώτες και το αποτέλεσμα ήταν η σκοπιά εκείνη να καταργηθεί, διότι οι μετέπειτα σκοποί παραπονούνταν για την εμφάνιση «ανωμαλιών» που προφανώς συνδέονταν με το νεκρό στρατιώτη.
Η αλήθεια είναι πως ο στρατός, για άλλους λιγότερο και για άλλους περισσότερο, αποτελεί μια αγχωτική φοβική εμπειρία για τους γνωστούς λόγους και αυτό σε συνδυασμό με έναν ευφάνταστο νου και την υποβολή, μπορεί να οδηγήσει σε πολλές τέτοιες ιστορίες που πλέον χαρακτηρίζονται από όλους ως αστικοί θρύλοι. Είμαι πάρα πολύ δύσπιστος σε ό,τι αφορά διηγήσεις από το στρατό. Τις θεωρώ κατά 99,9% ψευδείς και ίσως αυτό με κάνει να μην είμαι αντικειμενικός σε ό,τι έχει να κάνει με αυτές, με άλλα λόγια είναι πολύ πιθανό να παραβλέπω και κάποιες που ίσως είχαν μια αξία να ερευνηθούν.
Από την άλλη, γνωρίζω καλά πως παράξενες εμπειρίες συμβαίνουν σε οριακές καταστάσεις και για την πλειοψηφία του κόσμου σχεδόν ποτέ σε κατάσταση που θα την ορίσω απλοϊκά ως «κατάσταση ηρεμίας». Ο στρατός είναι κάτι που μπορεί να αποτελέσει οριακή κατάσταση. Ο στρατιώτης είναι μακριά από το σπίτι και τα αγαπημένα του πρόσωπα, ζει καθημερινά με άτομα που είτε του είναι αδιάφορα είτε αντιπαθή, βιώνει καταστάσεις που δεν καταλαβαίνει και δεν του αρέσουν, έχει χάσει τις ανέσεις και έχει αλλάξει ο τρόπος ζωής του χωρίς ο ίδιος να το επιλέξει, σε πολλές περιπτώσεις κουράζεται σωματικά και του στερείται ο ύπνος, ίσως και οι στοιχειώδεις συνθήκες υγιεινής. Μια απομακρυσμένη σκοπιά στη μέση της νύχτας, σε μια κατάσταση στέρησης ύπνου, κούρασης, σε ένα τοπίο που μπορεί να είναι υποβλητικό, μετατρέπουν τον παραμικρό θόρυβο, την κάθε κίνηση σε επίθεση από το Άγνωστο, πόσο μάλλον όταν ο στρατιώτης αυτός κουβαλάει μαζί του συλλογικούς, αρχετυπικούς φόβους ή φοβίες που σχετίζονται με τη θρησκεία και τη λαογραφία. Αν και πιο πάνω χαρακτήρισα το 99,9% αυτών των ιστοριών ως ψευδείς, εντούτοις έστω και αν το υπόλοιπο ποσοστό είναι εξαιρετικά μικρό, δεν θα το αγνοήσω. Οι ακραίες συνθήκες ευνοούν την εμφάνιση παράξενων εμπειριών, έστω και αν αυτές γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης από παλιότερους στρατιώτες ή από άτομα που θέλουν να κερδίσουν την προσοχή.
Κάποτε, σε ένα περίπου ρημαγμένο στρατόπεδο σε νησί του Αιγαίου, ένας σκοπός μου διαμαρτυρήθηκε για ενοχλήσεις στην σκοπιά του. Ήμουν περίπολος και τον πλησίασα για να μου διηγηθεί πως κάποιος του πετούσε πέτρες από την πλευρά του δάσους. Η σκοπιά ήταν η μοναδική υπερυψωμένη, ανέβαινες μερικά σκαλοπάτια, διέθετε έναν ισχυρό περιστρεφόμενο προβολέα και ένα περιμετρικό μπαλκόνι που χωρούσε – δεν χωρούσε δύο άτομα. Σκέφτηκα πως κάποιος έκανε πλάκα στον σκοπό, μπαίνοντας από την περίφραξη στο δάσος, όμως κάνοντας έρευνα στο θάλαμο, που βρισκόταν σε απόσταση μικρότερη των δέκα μέτρων από τη σκοπιά, διαπίστωσα πως όλοι οι οπλίτες κοιμούνταν. Το απέδωσα σε φαντασία – νύστα του σκοπού, κάθισα λίγο μαζί του και συνέχισα τη βάρδιά μου.
Την επόμενη νύχτα συνέβη το ίδιο. Ανέβηκα στη σκοπιά, μου έδειξε μικρές πέτρες στο μπαλκόνι, φώτισα ολόκληρη την περιοχή του δάσους με τον προβολέα (πιστεύοντας πως κάποιοι ανόητοι πολίτες έκαναν φάρσα), έστειλα το δεύτερο περίπολο να ελέγξει τον θάλαμο οπλιτών αλλά πάλι τίποτα. Το φαινόμενο δεν συνέβη σε κανέναν άλλο σκοπό, πάντα στον ίδιο και μόνο σε αυτόν, ο οποίος είχε τη φήμη του κακομαθημένου και δειλού στο στρατόπεδο, από πριν πάω εγώ.
Μια ακόμη νύχτα συνέβη το ίδιο περιστατικό και εκνευρισμένος αρκετά, αποφάσισα να κάνω καλύτερη έρευνα. Άφησα το δεύτερο περίπολο να ελέγξει εάν όλοι οι σκοποί ήταν στη θέση τους, αν οι οπλίτες κοιμούνταν και ζήτησα από το σκοπό που είχε το πρόβλημα να φωτίσει την περιοχή του δάσους, ενώ εγώ με το φακό κατέβηκα σε ένα ερειπωμένο κι έρημο σημείο του στρατοπέδου, που βρισκόταν πίσω από την εν λόγω σκοπιά. Όλοι μου ζήτησαν να μην το κάνω, δεδομένου ότι στο σημείο εκείνο υπήρχε μια σκοπιά παρατημένη, στην οποία υποτίθεται πως αρκετά χρόνια πριν είχε αυτοκτονήσει ένας νεαρός σκοπός. Μάλιστα έδειχναν τρύπες στο εσωτερικό της, που υποτίθεται ήταν τα σημεία εξόδου της σφαίρας και γύρω τους υπήρχε κόκκινο χρώμα, προφανώς το «αίμα» του «νεκρού». Το τοπίο γύρω ήταν όντως αγριευτικό, χώρος εγκατάλειψης αλλά δεν βίωσα καμία αρνητική ή έστω περίεργη ενέργεια. Δεν θα ήθελα να μπω σε άλλες λεπτομέρειες, όμως αποδώσαμε το περιστατικό στην έλλειψη επιθυμίας του στρατιώτη να κάνει υπηρεσίες στη σκοπιά εκείνη, στην οποία δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Όταν το θέμα έφτασε στον υπεύθυνο, πράγματι δεν τον τοποθέτησε ξανά εκεί…
Σε μια άλλη ιστορία από στρατόπεδο της Αργολίδας μερικές δεκαετίες πριν από σήμερα, όλοι οι στρατιώτες που είχαν σκοπιά κάπου στην ανατολική πλευρά, κάθε βράδυ παραπονούνταν για την εμφάνιση μιας λευκής οπτασίας που τους τρόμαζε βγάζοντας περίεργους ήχους. Κατά την επίσης αναμενόμενη συνέχεια, ένας από τους πιο ψύχραιμους πέταξε μια πέτρα προς το μέρος της μόνο και μόνο για να διαπιστώσουν μετά ότι επρόκειτο για έναν αγρότη της περιοχής που είχε αγανακτήσει από τις συχνές εφόδους τους στο μποστάνι του. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι εκτός από τις ίδες τις ιστορίες, συνήθως πάντα είναι προβλέψιμο και το τέλος τους, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα να είναι ουσιαστικά επινοήσεις στρατιωτών για τις ατελείωτες ώρες συζητήσεων στο στρατό.
Παρ’ όλα αυτά, δεν θα πρέπει να απορρίψουμε όλες τις ιστορίες συλλήβδην, διότι σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται μεγαλύτερη έρευνα. Σε μια από αυτές, την εμφάνιση ενός ταλαιπωρημένου άντρα, προφανώς φυλακισμένου κάποτε, διηγούνται αρκετοί μάρτυρες σε μεγάλο βάθος χρόνου. Η ιστορία αυτή έρχεται από την πόλη του Άργους και μου την έχουν διηγηθεί πολλοί σοβαροί άνθρωποι. Μάλιστα το μέρος αυτό, που σε τίποτα πλέον δεν θυμίζει ότι κάποτε ήταν γερμανικό στρατόπεδο, το έχω επισκεφθεί και ο ίδιος, χωρίς ωστόσο να παρατηρήσω τίποτε το αξιόλογο, ούτε καν κάποια ιδιαίτερη ενέργεια. Όμως έχω αντιληφθεί πολλά περίεργα φαινόμενα στη γύρω περιοχή, σε μια ακτίνα περίπου 60 – 60 μέτρων και μάλιστα έχω υπάρξει μάρτυρας οριακών φαινομένων τόσο εγώ όσο και δεκάδες άλλοι. Η ιστορία σαφώς και χρειάζεται διερεύνηση, όμως ομολογώ ότι έως τώρα δεν το έχω κάνει. Οι μόνες πληροφορίες που διαθέτω είναι ότι σε εκείνο το σημείο υπήρξε ένας πρόχειρος καταυλισμός γερμανών στρατιωτών στα χρόνια του πολέμου και δεν ήταν λίγοι εκείνοι που είχαν φυλακιστεί και βασανιστεί εκεί. Ακόμη παλιότερα, στην ευρύτερη εκείνη περιοχή, υπήρξε αρχαίο νεκροταφείο. Να σχετίζονται άραγε όλα αυτά μεταξύ τους; Δεν ξέρω. Το σίγουρο είναι πως εκεί που μένω, σε ένα νοητό τρίγωνο με πλευρές κάπου στα 100 μέτρα πάνω κάτω, αναφέρονται συχνά περίεργα φαινόμενα σε ένα διάστημα τουλάχιστον πενήντα χρόνων. Αλλά αυτά θα τα συζητήσουμε σε επόμενο άρθρο.

Φαντάσματα των δρόμων, της θάλασσας και του αέρα (μέρος 3ο)

Το 1997, στην ευρύτερη περιοχή του Sheffield, αρκετοί άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί για να δουν το πέρασμα του κομήτη Hale Bopp. Η βραδιά ήταν κρύα και η ατμόσφαιρα καθαρή, όμως τίποτα δεν τους είχε προετοιμάσει για αυτό που θα ακολουθούσε. Διότι κάποια στιγμή, είδαν ένα ελικοφόρο αεροπλάνο να κινείται σε πολύ χαμηλό ύψος πάνω από τα κεφάλια τους και αμέσως κατάλαβαν ότι βρισκόταν σε πτώση και κάλεσαν την Άμεση Δράση. Περισσότεροι από 100 αστυνομικοί και εθελοντές «χτένισαν» την περιοχή αλλά κανένα ίχνος αεροπλάνου δεν βρέθηκε. Στη συγκεκριμένη περιοχή υπήρξαν κατά το παρελθόν περισσότερες από 50 συντριβές αεροσκαφών κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου πλέον των 300 αεροπόρων έχασαν τη ζωή τους κι έκτοτε περίεργα φαινόμενα αναφέρονται στην περιοχή. Και αν κανείς νομίσει ότι όλα αυτά είναι υπερβολές, δεν έχει παρά να μιλήσει με τους κατοίκους, ενώ το γεγονός ότι η είδηση αναφέρεται από το πολύ σοβαρό BBC, δίνει στο γεγονός αρκετή αξιοπιστία. Έχουν διεξαχθεί πολλές έρευνες στη συγκεκριμένη περιοχή και υπάρχουν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ότι υπάρχει ένα ισχυρό μαγνητικό πεδίο, το οποίο ίσως να ευθύνεται για τον μεγάλο αριθμό εναέριων ατυχημάτων, ίσως επίσης και για τέτοια ανώμαλα φαινόμενα.
Πάλι στη Μεγάλη Βρετανία, υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός εγκαταστάσεων της αεροπορίας που εγκαταλείφθηκαν μετά τους Παγκόσμιους Πολέμους και έχουν πλέον μετατραπεί σε σκηνικά αλλόκοτων εμπειριών. Μια μάρτυρας που έφτιαξε σπίτι σε ένα μέρος της έκτασης ενός τέτοιου στρατοπέδου, ανέφερε πως ένα βράδυ ξύπνησε και στα πόδια του κρεβατιού της είδε τη μορφή ενός νεαρού αεροπόρου να στέκεται και να την κοιτάζει, λίγο πριν εξαφανιστεί. Παρόμοια φαινόμενα συνεχίστηκαν για λίγο καιρό ακόμα και τελικά η οικογένεια αποφάσισε να εγκαταλείψει το σπίτι και να μετακομίσει σε άλλο οίκημα, μακριά από τον τόπο των αλλόκοτων συμβάντων.
Σε μια άλλη περιοχή, ένα διάσημο φάντασμα κάνει την εμφάνισή του και μάλιστα σχετικά νωρίς, δηλαδή από τις 21.30 έως τις 22.00. Πρόκειται για μια νεαρή κοπέλα, ντυμένη στα γκρι και με διακριτικά της RAF, που σταματάει πεζούς και μοτοσυκλετιστές, λέγοντάς τους πως η ίδια και ο αρραβωνιαστικός της είχαν ένα τρομερό ατύχημα και ότι ο νεαρός άντρας βρίσκεται εκεί κοντά περιμένοντας βοήθεια. Τότε εξαφανίζεται από τα μάτια των περαστικών, αφήνοντας μια απαίσια δυσοσμία σήψης και αίσθημα ισχυρού φόβου στους μάρτυρες, οι οποίοι τονίζουν το πόσο «αληθινή» φαίνεται η κοπέλα που δεν τους υποψιάζει ότι συμβαίνει κάποιο παράδοξο φαινόμενο.
Οι αναφορές παράξενων εμπειριών που σχετίζονται με αεροπορικά ατυχήματα είναι πολλές σε ολόκληρο τον κόσμο και φυσικά και στην Ελλάδα. Ίσως επειδή τέτοιου είδους ατυχήματα συμβαίνουν ξαφνικά και χωρίς οι επιβάτες πολλές φορές να συνειδητοποιούν ότι πέθαναν, να μένουν πίσω καταγραφές που αρκετοί ευαίσθητοι άνθρωποι να μπορούν να τις βλέπουν να προβάλονται μπροστά τους. Στην πραγματικότητα τέτοιου είδους καταγραφές πιθανόν να ευθύνονται και για τις φημολογίες περί στοιχειωμένων τόπων, οικημάτων, ιδρυμάτων, ακόμη και ποταμών και λιμνών, όπως θα δούμε και σε επόμενα άρθρα, μιας και η αρθρογραφία του Νοέμβρη στο ιστολόγιο αυτό είναι αφιερωμένη σε θέματα που σχετίζονται με τα φαντάσματα και την παραψυχολογία.
Ακόμη και τα περιστατικά εμφάνισης UFO μπορούν να ενταχθούν σε αυτή την κατηγορία των εναέριων μέσων – φαντασμάτων διότι, αν το σκεφτείτε, έχουν όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά και άλλωστε ως ghost planes ταξινομούνται και στη διεθνή βιβλιογραφία. Εξάλλου η άποψη προς την οποία τείνει ένα σημαντικό μέρος της ουφολογίας είναι ότι οι ιπτάμενοι δίσκοι και η φιλολογία τους είναι πολύ πιθανόν κατά βάση να αποτελούν ένα μεταφυσικό φαινόμενο, αν και το θέμα έχει πολλές πτυχές που δεν πρέπει να αγνοηθούν.

Φαντάσματα των δρόμων, της θάλασσας και του αέρα (μέρος 2ο)

Δεν είναι μόνο οι δρόμοι που φιλοξενούν φαντάσματα. Όπως λέγαμε και προηγουμένως λίγο πολύ όλα τα μεταφορικά μέσα μπορούν υπό δεδομένες συνθήκες να «στοιχειώσουν». Η θάλασσα, με την απεραντοσύνη της, από αρχαιοτάτων χρόνων έχει αποτελέσει ένα τεράστιο νεκροταφείο ψυχών που βρήκαν το θάνατο στα σκοτεινά νερά της και, όπως πολύ γλαφυρά περιγράφει η Αποκάλυψη του Ιωάννη, θα δώσει κι εκείνη τους νεκρούς της στην κατάλληλη στιγμή για να κριθούν. Έως τότε, τα φαντάσματα πνιγμένων ναυτικών και πλοίων που στοίχειωσαν και περιπλανούνται μόνα τους στις θάλασσες θα γοητεύουν τους λάτρεις των μυστηρίων και των παράδοξων ιστοριών, ενώ θα τρομάζουν τους ανυποψίαστους ναυτικούς που θα τύχει να βρεθούν στο δρόμο τους.

Φαντάσματα του νερού

Ο Ιπτάμενος Ολλανδός

Σίγουρα το περισσότερο γνωστό πλοίο – φάντασμα από όλα είναι ο Ιπτάμενος Ολλανδός. Δεν είναι εξακριβωμένο εάν αυτό είναι το όνομα του πλοίου ή το προσωνύμιο του μυστηριώδους καπετάνιου του, όπως δεν είναι γνωστή η ημερομηνία καθέλκυσης του πλοίου ή ακόμη και αν πρόκειται για μια πραγματική ή συμβολική – αρχετυπική ιστορία. Όποια κι αν είναι η αλήθεια, η τέχνη εμπνεύστηκε ιδιαίτερα από τον Ιπτάμενο Ολλανδό, που αποτέλεσε και το θέμα μιας γνωστής όπερας του Βάγκνερ. Η ιστορία μέσες άκρες έχει ως εξής. Ο καπετάνιος του πλοίου, υπερεκτιμώντας τις δυνάμεις του στη διάρκεια μιας καταιγίδας στο Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, φώναξε πως θα έκανε τον διάπλου ακόμη και αν χρειαζόταν να ταξιδεύει έως τη Δευτέρα Παρουσία. Ο Θεός για να τον τιμωρήσει του έδωσε αυτό που θέλησε κι έτσι από τότε καπετάνιος και πλήρωμα ταξιδεύουν καταραμένοι και δεν είναι λίγοι οι ναυτικοί που ισχυρίζονται πως έχουν συναντηθεί με το πλοίο, περιγράφοντάς το άλλοτε να λάμπει με ένα απόκοσμο φως και άλλοτε να είναι καλυμμένο με ομίχλη. Σε κάθε περίπτωση πάντως θεωρείται προάγγελος συμφορών, ενώ ακόμη και ο Βασιλιάς Γεώργιος ο Πέμπτος της Βρετανίας γράφει στα απομνημονεύματά του ότι είχε συναντήσει το καταραμένο πλοίο σε ένα από τα ταξίδια του.

Mary Celeste: ένα καλά μελετημένο πλοίο – φάντασμα

Εξίσου διάσημο με τον Ιπτάμενο Ολλανδό, το Mary Celeste βρέθηκε εγκαταλειμένο το 1872 στα ανοιχτά των νήσων Αζόρες, στο ταξίδι του προς την Ιταλία, όπου και μετέφερε 1701 βαρέλια με αλκοόλ. Δεν βρέθηκε κανένα ίχνος από το πλήρωμα και έλειπαν όλα τα έγγραφα του πλοίου, εκτός από το ημερολόγιο του καπετάνιου. Όπως ήταν φυσικό οι φήμες οργίασαν αλλά έκτοτε έχει μελετηθεί πολύ καλά ως περιστατικό και οι περισσότεροι ερευνητές θεωρούν ότι το πλοίο εγκαταλείφθηκε εξαιτίας έκρηξης που προκάλεσαν τα αέρια της αλκοόλης και που προκάλεσαν πανικό κι ανησυχία στο πλήρωμα, το οποίο υποτίθεται ότι επιβιβάστηκε σε σωσίβιες λέμβους για το φόβο μεγαλύτερης έκρηξης αλλά τελικά πέθανε από την πείνα ή πνίγηκε.
Σε μια αμφιλεγόμενη έρευνα του 2001 ισχυρίζονται ότι ανακάλυψαν το ναυάγιο του Mary Celeste στα ανοιχτά της Ταϊτής, ενώ η ιστορία του διασκευασμένη αναφέρεται σε έργο του Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ.

Ourang Medan

Σύμφωνα με το θρύλο, τον Ιούνιο του 1947 διάφορα πλοία έπιασαν SOS σήμα από το πλοίο «ourang medan» και μια φωνή από τον ασύρματο που τους ενημέρωνε για το θάνατο του κυβερνήτη και του πληρώματος, μέσα από ασυνάρτητες φράσεις που κατέληγαν σε ένα τρομακτικό «πεθαίνω». Όταν το πλήρωμα του σκάφους silver star προσέγγισε το πλοίο κι επιβιβάστηκε σε αυτό, βρήκε όλο το πλήρωμα νεκρό, χωρίς σημάδια τραυματισμού αλλά με παγωμένες εκφράσεις φόβου στα πρόσωπά τους και ορισμένους από τους νεκρούς να δείχνουν προς μια ορισμένη κατεύθυνση.
Το γεγονός αμφισβητείται έντονα καθώς δεν επαληθεύεται από πουθενά η ύπαρξη ενός τέτοιου πλοίου. Η ιστορία πάντως λήγει με την άρον άρον απομάκρυνση του σωστικού πληρώματος, εξαιτίας μιας πυρκαγιάς που οδήγησε τελικά στη βύθιση του αινιγματικού πλοίου.

Το μυστήριο του Kaz II

Εάν νομίζετε ότι μυστηριώδη περιστατικά συνέβαιναν σε παλιότερες εποχές, τότε η μυστηριώδης ιστορία του Kaz II θα σας πείσει για το αντίθετο. Το καταμαράν kaz II βρέθηκε στις 18 Απριλίου του 2007 να πλέει σε απόσταση 160 χιλιομέτρων βόρεια της Αυστραλίας, με τη διαφορά ότι το τριμελές πλήρωμά του είχε εξαφανιστεί χωρίς να αφήσει πίσω του κανένα απολύτως ίχνος. Για την ακρίβεια δεν βρέθηκαν σημάδια αναστάτωσης στο εσωτερικό του, ένας φορητός υπολογιστής ήταν σε λειτουργία, όπως και οι μηχανές του σκάφους, ενώ ακόμη και το τραπέζι ήταν στρωμένο. Σύμφωνα με τις έρευνες τα συστήματα πλοήγησης και έκτακτης ανάγκης του σκάφους ήταν σε λειτουργία και δεν παρουσίαζαν κανένα πρόβλημα. Στις εξονυχιστικές έρευνες μάλιστα βρέθηκε ένα βίντεο το οποίο δεν δείχνει απολύτως κανένα πρόβλημα και οι εικασίες σχετικά με το τι συνέβη στο έμπειρο πλήρωμα προκαλούν διαφωνίες στους ερευνητές.
Και στον ελληνικό χώρο, όμως, αναφέρονται διάφορες ιστορίες από τους ναυτικούς, κυρίως σχετικά με πλοία που βυθίστηκαν κι έκτοτε οι νεκροί τους στοιχειώνουν τα νερά προστατεύοντας το ναυάγιο που συνήθως περιλαμβάνει και κάποιο πολύτιμο φορτίο. Στη νότια Αρκαδία, στην επαρχία Κυνουρίας, υπάρχει η ιστορία για το καϊκι που βυθίστηκε, παρασύροντας στο θάνατο κι έναν ιερέα. Έκτοτε μερικές φορές έχει αναφερθεί πως λουόμενοι έχουν δεχτεί «επίθεση» από τον πνιγμένο ιερέα που προσπαθεί να τους παρασύρει στο βυθό. Η συγκεκριμένη παραλία αποτελεί αγαπημένο μου μέρος για κολύμπι και σας διαβεβαιώνω ότι ποτέ δεν έχω δει κανέναν και τίποτα το περίεργο.
(συνεχίζεται)

Φαντάσματα των δρόμων, της θάλασσας και του αέρα(μέρος 1ο)

Μια κατηγορία φαινομένων που εντάσσεται στα πλαίσια των αστικών μύθων (urban legends) αποτελούν τα στοιχειωμένα μεταφορικά μέσα. Ήδη στο παρελθόν είχαμε μιλήσει για το silverpilen, το περίφημο στοιχειωμένο τρένο της Σουηδίας, όμως το φαινόμενο μοιάζει να μην περιορίζεται στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις αλλά να έχει τις ρίζες του βαθύτερα πίσω στο χρόνο, όπως θα δούμε στο σημερινό άρθρο.
Η αλήθεια είναι πως το μεταφορικό μέσο είτε είναι άμαξα (παλιότερα) είτε αυτοκίνητο, πλοίο ή τρένο συνδέεται με τη μεταφορά, με τη μετάβαση δηλαδή σε έναν άλλο τόπο, είτε θα μεταφέρει ζωντανούς ανθρώπους είτε τις ψυχές τους. Θυμηθείτε τον βαρκάρη του κάτω κόσμου στην Αρχαία Ελλάδα, ακόμη και το silverpilen της σημερινής εποχής. Το μεταφορικό μέσο θεωρείται στο συλλογικό ασυνείδητο ως ο διακομιστής του ανθρώπου από τον κόσμο των ζωντανών στο βασίλειο των νεκρών και μερικές φορές, όσοι έχουν πιο ευαίσθητη όραση – αντίληψη από τον μέσο άνθρωπο, μπορούν να «δουν» αυτό το στοιχειωμένο μεταφορικό μέσο. Στη σύγχρονη εποχή οι μηχανές, λόγω της μεγαλύτερης ακρίβειάς τους από τον ανθρώπινο οφθαλμό, υποτίθεται ότι μπορούν να συλλάβουν καλύτερα αυτά τα οριακά φαινόμενα, για αυτό και το Internet έχει κατακλυστεί από χιλιάδες φωτογραφίες και βίντεο των παράξενων αυτών φαινομένων που ακροβατούν μεταξύ της Λογικής και του Παραλόγου όπως θεωρείται από τον κόσμο. Ας περάσουμε, όμως να μελετήσουμε μερικές ενδεικτικές περιπτώσεις.

Φαντάσματα των δρόμων

Ο Mark, αγρότης που ζει στις μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ, περιγράφει μια σειρά από πανομοιότυπες εμπειρίες που ισχυρίζεται ότι ο ίδιος, τα μέλη της οικογένειάς του αλλά και αρκετοί επισκέπτες του έχουν βιώσει. Ας την παραθέσουμε σε ελεύθερη απόδοση. Αρκετά συχνά από την αγροικία του που βρίσκεται σε ερημική περιοχή, βλέπει από μακριά φώτα αυτοκινήτου να πλησιάζουν. Το αμάξι παρκάρει σε ένα ορισμένο σημείο πάντοτε, στα φώτα σβήνουν, ακούγονται οι πόρτες να ανοίγουν και να κλείνουν και βήματα στο έδαφος, όμως αν κανείς κοιτάξει ξανά δεν βλέπει τίποτα. Κανένα αμάξι δεν βρίσκεται στο μισοσκόταδο κι όμως όλοι έχουν δει να πλησιάζει κι έχουν ακούσει τους χαρακτηριστικούς ήχους της μηχανής και των πορτών που ανοίγουν και κλείνουν, καθώς και τα βήματα.
Κάπως έτσι περιγράφεται από τη σχετική φιλολογία το αυτοκίνητο – φάντασμα, ωστόσο υπάρχουν πολλές άλλες παραλλαγές. Ένας περίφημος αστικός θρύλος θέλει ένα τέτοιο αμάξι να στοιχειώνεται από τον ιδιοκτήτη του και αν περάσει στα χέρια άλλου κατόχου τότε αρχίζουν τα παρατράγουδα. Υπάρχουν αναφορές τρομοκρατημένων οδηγών που ισχυρίζονται πως από τον μεσαίο καθρέφτη βλέπουν κάποιον να κάθεται στο πίσω κάθισμα, ακόμη κι αμφιλεγόμενες φωτογραφίες που δείχνουν αόρατο στα συνηθισμένα μάτια επιβάτη να κάθεται μαζί με τον ανυποψίαστο οδηγό.
Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις έχει αναφερθεί η εμφάνιση φασματικών αυτοκινήτων σε δρόμους και λεωφόρους. Αυτά διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: σε εκείνα που «επιδιώκουν» να προκαλέσουν ατυχήματα μέσω της επικίνδυνης οδηγικής συμπεριφοράς τους, σε εκείνα που κατά κάποιο τρόπο προσπαθούν να αποτρέψουν κάποιο πιθανό ατύχημα και τέλος σε εκείνα που απλά γίνονται κάποιες φορές αντιληπτά χωρίς καμία επίπτωση. Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι είτε η φασματική τους μορφή είτε η απουσία οδηγού κι επιβατών, όπως τουλάχιστον ισχυρίζονται αυτόπτες μάρτυρες. Για όποιον ενδιαφέρεται, υπάρχουν σχετικά βίντεο στο youtube, χρήσιμα για την εξαγωγή συμπερασμάτων.
Τα αυτοκίνητα της πρώτης κατηγορίας συνήθως κάνουν επικίνδυνες προσπεράσεις, διακρίνονται για την επικίνδυνη οδηγική τους συμπεριφορά και προκαλούν αίσθημα ενόχλησης και φόβου. Τα αυτοκίνητα – «προστάτες» εμφανίζονται κι αυτά από το πουθενά και προσπαθούν να προειδοποιήσουν για επερχόμενο κίνδυνο είτε κάνοντας σινιάλο με τα φώτα είτε, σε μια καταγεγραμμένη περίπτωση, φωτίζοντας το δρόμο σε ένα αυτοκίνητο που είχε ζημιά στο παρμπρίζ. Σε μια άλλη αναφορά, το αυτοκίνητο – φάντασμα προσπέρασε τον οδηγό – μάρτυρα που έτρεχε με υπερβολική ταχύτητα, υποχρεώνοντάς τον να μειώσει, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει λίγο παρακάτω την κατάρρευση ενός τμήματος του δρόμου, το οποίο δεν θα είχε αποφύγει διαφορετικά. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι παρά το γεγονός ότι ήταν αδύνατο να διέλθει κανείς από εκείνο το σημείο, το φασματικό αυτοκίνητο απλά εξαφανίστηκε χωρίς να αφήσει ίχνος.
Στην ίδια κατηγορία θα τοποθετήσω και τα υπαρκτά αυτοκίνητα τα οποία έχουν στοιχειωθεί από το φάντασμα του νεκρού ιδιοκτήτη τους ή από κάποια οντότητα, φέρνοντας ατυχήματα στους κατόχους τους και απροσδιόριστες βλάβες. Διάσημη σχετική περίπτωση, αν και προφανώς αρκετά υπερβολική, παραμένει το αμάξι με το οποίο σκοτώθηκε ο ηθοποιός James Dean και το οποίο υποτίθεται πως προκάλεσε σοβαρά ατυχήματα, ακόμη και το θάνατο ορισμένων ααπό τους επόμενους ιδιοκτήτες του. Το πρότυπο ενός τέτοιου αυτοκινήτου αποτέλεσε το θέμα της διάσημης ταινίας του Carpenter, «Christine», που παραμένει κλασική στο είδος της.

Λευκές Κυρίες και άλλα φαντάσματα των δρόμων

Οι περισσότερες αναφορές για τις Λευκές Κυρίες των αυτοκινητοδρόμων μας έρχονται από τη Γαλλία. Πρόκειται για φαντάσματα λευκοφορεμένων γυναικών, με τα οποία έχουμε ασχοληθεί σε προηγούμενα κείμενά μας. Θεωρούνται προάγγελοι δυστυχημάτων αλλά, όπως συμβαίνει και με τα αυτοκίνητα παραπάνω, μπορούν να ευθύνονται για αρκετά φαινόμενα. Συνήθως θεωρούνται φαντάσματα γυναικών που έχασαν τη ζωή τους κάπου εκεί γύρω κι εξακολουθούν να στοιχειώνουν το μέρος, πολύ σπάνια όμως αναφέρεται ότι προκαλούν κακό. Η παράδοση αυτή, με κάποιες παραλλαγές, είναι παγκόσμια και πηγαίνει πίσω από τη σύγχρονη εποχή.
Στο προσωπικό μου αρχείο διαθέτω αρκετές μαρτυρίες για την εμφάνιση τέτοιων φασματικών μορφών και σε μια δυο από αυτές υπήρξα προσωπικός μάρτυρας. Αυτές οι δυο περιπτώσεις είναι και οι μοναδικές από το αρχείο μου για τις οποίες μπορώ να «εγγυηθώ». Κατά τα άλλα, όμως, καθώς διακρίνομαι για το γεγονός ότι ταξιδεύω νύχτα σε πολλά ιδιαίτερα ερημικά σημεία, τονίζω ότι ποτέ, αν εξαιρέσουμε τις δύο εκείνες φορές, δεν έγινα μάρτυρας κάποιου παράξενου τέτοιου φαινομένου.
Σε μια από τις περιπτώσεις του αρχείου μου, ένας επιστήμονας ιατρικής είδε στην άκρη του δρόμου έναν φαντάρο, σε μια ερημική τοποθεσία αρκετά μακριά από το πλησιέστερο στρατόπεδο. Το προχωρημένο της ώρας, η ερημιά της περιοχής και η ανυπαρξία οποιασδήποτε άλλης στρατιωτικής δραστηριότητας, όπως έχουμε αναπτύξει και αλλού, καθιστούν δύσκολο το να ήταν ένας πραγματικός φαντάρος. Τέτοιες όμως αναφορές υπάρχουν πολλές από ολόκληρη την Ελλάδα και τον Κόσμο. Στη χώρα μας συνηθέστερες είναι οι αναφορές για στρατιώτες, ιερείς και «μοναχούς», καθώς και γριές γυναίκες, ενώ σπανιότερα αναφέρονται μικρά, ακόμη και μωρά, παιδιά.
Δεν στάθηκε δυνατό να εντοπίσω μαρτυρίες σχετικά με την ύπαρξη αυτοκινήτων – φαντασμάτων. Παρακαλείται οποιοσδήποτε διαθέτει παρόμοια εμπειρία, να επικοινωνήσει μαζί μου.
(Συνεχίζεται)